ทำไมรูปสินค้าดูถูก ทั้งที่ของไม่ได้ถูกเลย

เมื่อวานมีคนทักมาถามราคากล่องเทียนหอมที่ตั้งไว้ 450 บาท พอบอกราคาไป ลูกค้าพิมพ์กลับมาว่า "อ่อ นึกว่าประมาณ 150" แล้วก็เงียบหายไปเลย

เปิดรูปที่โพสต์ไปดูอีกที เทียนแท้ ไขถั่วเหลือง กลิ่นผสมเอง ต้นทุนต่อชิ้นเกินร้อยไปแล้ว แต่ในรูปกลับดูเหมือนเทียนที่วางขายกันเป็นแผงในตลาดนัด แสงเหลืองซีด พื้นหลังเป็นผ้าปูโต๊ะลายดอกที่บ้าน มุมกล้องเงยขึ้นจากด้านล่างจนโหลดูเบี้ยว

ของไม่ได้ถูก แต่รูปกำลังบอกลูกค้าว่ามันถูก และลูกค้าเชื่อรูปมากกว่าเชื่อคำอธิบายในแคปชันเสมอ

เรื่องนี้ไม่เกี่ยวกับกล้องแพงหรือถูก มือถือรุ่นไหนก็ถ่ายให้ดูดีได้ ปัญหาจริง ๆ อยู่ที่รายละเอียดเล็ก ๆ สี่ห้าจุดที่ตาเรามองข้ามเพราะชินตากับมันทุกวัน

สมองคนดูตัดสินราคาของในรูปภายในเสี้ยววินาทีแรกที่เห็น ก่อนจะอ่านตัวหนังสือด้วยซ้ำ ถ้าแสงในรูปเป็นแสงเหลืองแบบไฟบ้านตอนกลางคืน สมองจะเทียบภาพนั้นกับของที่เคยเห็นในบรรยากาศแบบเดียวกัน ซึ่งส่วนใหญ่คือของราคาถูกตามตลาดนัดหรือแผงลอย

อีกอย่างที่หลายคนพลาดกัน รวมทั้งเราเองตอนแรก คือคิดว่าแต่งรูปให้สว่างขึ้นก็พอ ความจริงความสว่างเป็นแค่ส่วนเดียว สิ่งที่ทำให้ของดูมีราคาคือความสะอาดของภาพทั้งใบ พื้นหลังโล่ง ไม่มีของกวนสายตา และมุมที่ทำให้เห็นทรงของสินค้าชัดเจน

แสงคือตัวการอันดับหนึ่งที่ทำให้ของดีดูราคาถูก

แสงเหลืองจากหลอดไฟบ้านทำให้สีของสินค้าเพี้ยนไปทั้งใบ เสื้อสีขาวกลายเป็นสีครีมหม่น ขนมสีสดกลายเป็นสีหม่นเหมือนเก่าเก็บ และเงาที่ตกจากไฟดวงเดียวจะยาวเบี้ยวไปด้านใดด้านหนึ่ง ทำให้ภาพดูเหมือนถ่ายรีบ ๆ ไม่ได้ตั้งใจ

วิธีที่ได้ผลจริงสำหรับร้านที่ไม่มีไฟสตูดิโอคือถ่ายข้างหน้าต่างที่มีแสงธรรมชาติส่องเข้ามา แต่ไม่ใช่แสงแดดจัดตรง ๆ ให้เลือกช่วงเช้าก่อนสิบโมงหรือบ่ายหลังบ่ายสาม เอาสินค้าวางห่างจากหน้าต่างประมาณหนึ่งเมตร แสงจะนุ่มและกระจายทั่วทั้งชิ้น

ถ้าถ่ายกลางคืนหรือบ้านไม่มีหน้าต่างรับแสงดี ให้ลงทุนโคมไฟ LED สีขาวนวลราคาประมาณ 200-350 บาทสองดวง วางฝั่งซ้ายขวาสินค้าคนละมุม 45 องศา แสงจากสองฝั่งจะช่วยลบเงาดำทึบด้านใดด้านหนึ่งออกไป ต้นทุนครั้งเดียวใช้ได้เป็นปี

เช็กง่าย ๆ ก่อนกดถ่ายทุกครั้งด้วยคำถามสามข้อ สีของสินค้าในจอมือถือตรงกับสีจริงที่ตาเห็นไหม มีเงาดำทึบด้านใดด้านหนึ่งจนบังรายละเอียดหรือเปล่า และแสงสะท้อนบนพื้นผิวมันวาวจนแยงตาหรือไม่ ถ้าตอบว่าใช่ข้อใดข้อหนึ่ง ให้ขยับมุมไฟก่อนแล้วค่อยถ่ายใหม่

พื้นหลังรกจุดเดียวทำลายภาพลักษณ์ทั้งร้าน

ผ้าปูโต๊ะลายดอก พื้นกระเบื้องลายหินอ่อนปลอม หรือมุมห้องที่มีสายชาร์จโผล่มาในเฟรม สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ทำให้ภาพดูอบอุ่น แต่ทำให้สายตาคนดูกระจายไปทั่วภาพแทนที่จะโฟกัสที่สินค้า สมองต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อแยกว่าอะไรคือของขาย อะไรคือฉากหลัง

ร้านที่รูปดูแพงมักใช้พื้นหลังสีเดียวเรียบ ๆ แค่นั้น ไม่ต้องเป็นฉากผ้าใบราคาแพง กระดาษโปสเตอร์สีขาวหรือสีเทาอ่อนแผ่นละ 25-40 บาทจากร้านเครื่องเขียน ตัดให้พอดีขนาดโต๊ะ ม้วนโค้งขึ้นด้านหลังเล็กน้อยแทนการพับมุมฉาก ก็ได้ภาพแบบสตูดิโอทันที

ถ้าอยากได้ฉากที่มีเนื้อสัมผัสมากกว่าสีพื้น ใช้ผ้าลินินสีขาวหรือสีเบจรีดให้เรียบ หรือแผ่นไม้สีอ่อนแบบไม่มีลายบาดตา ราคาหลักร้อยหาซื้อได้ตามตลาดนัดของแต่งบ้าน กติกาเดียวคือห้ามมีลวดลายที่แข่งความสนใจกับตัวสินค้า

สินค้าแต่ละประเภทเข้ากับฉากคนละแบบ เครื่องประดับและของชิ้นเล็กเข้ากับพื้นหลังสีเข้มเพราะช่วยให้แวววาวเด่นขึ้น เสื้อผ้าและของใช้ในบ้านเข้ากับพื้นหลังสีอ่อนเพราะให้ความรู้สึกสะอาดปลอดภัย ขนมและอาหารเข้ากับพื้นผิวไม้หรือหินอ่อนอ่อน ๆ เพราะให้ความรู้สึกน่ากิน

มุมถ่ายที่ทำให้สินค้าแบนและไม่มีน้ำหนัก

มุมที่พบบ่อยที่สุดในร้านที่รูปดูถูกคือถ่ายตรงจากด้านบนแบบรีบ ๆ หรือเงยจากด้านล่างจนทรงสินค้าผิดเพี้ยน ทั้งสองแบบทำให้คนดูมองไม่เห็นความหนา น้ำหนัก หรือเนื้อวัสดุของสินค้าเลย

สูตรที่ใช้ได้กับสินค้าเกือบทุกชนิดคือถ่ายสามมุมต่อหนึ่งชิ้น มุมแรกคือมุมตรงหน้าระดับสายตาสินค้า ให้เห็นทรงเต็ม มุมที่สองคือมุมเฉียง 45 องศาจากด้านบนเล็กน้อย ให้เห็นทั้งด้านหน้าและด้านบนพร้อมกัน และมุมที่สามคือมุมใกล้ระยะประชิดที่โชว์รายละเอียดจุดเด่นที่สุดของชิ้นนั้น

ระยะห่างระหว่างกล้องกับสินค้าก็สำคัญไม่แพ้มุม ถ้าถ่ายใกล้เกินไปโดยไม่ซูม เลนส์มือถือจะบิดทรงสินค้าให้ดูป่องหรือแบนผิดสัดส่วน วิธีแก้คือถอยห่างออกมาประมาณหนึ่งเมตรครึ่งแล้วค่อยซูมเข้าด้วยตัวเลข ไม่ใช่เดินเข้าไปใกล้ ภาพที่ได้จะเป็นสัดส่วนใกล้เคียงตาจริงมากกว่า

สินค้าที่มีหลายชิ้นในเซตเดียวกัน เช่นชุดถ้วยชามหรือชุดเครื่องสำอาง ให้จัดวางแบบมีระยะสูงต่ำ ไม่วางเรียงเป็นแถวเดียวราบเรียบ ยกชิ้นหนึ่งให้สูงกว่าด้วยกล่องหรือหนังสือซ่อนไว้ข้างใต้ผ้า ภาพจะมีมิติทันทีโดยไม่ต้องแต่งอะไรเพิ่ม

แต่งรูปผิดจุดจนสีเพี้ยนหรือดูปลอม

การแต่งรูปมีสองขั้วที่พังพอกัน ขั้วหนึ่งคือไม่แต่งเลยปล่อยรูปมืดหม่นตามที่ถ่ายได้ อีกขั้วคือแต่งจนสีสว่างจ้าเกินจริง ทำให้เปิดกล่องมาแล้วของไม่เหมือนในรูป ซึ่งจุดนี้อันตรายกว่าเพราะโดนตำหนิเรื่องหลอกขายได้

ลำดับการแต่งที่ปลอดภัยและได้ผลคือปรับสามอย่างนี้ทีละขั้นตอน ไม่ต้องใช้แอปซับซ้อน แอปแต่งรูปฟรีทั่วไปมีครบทุกฟังก์ชัน

• ปรับความสว่างขึ้นเล็กน้อยจนมองเห็นรายละเอียดในส่วนเงาชัดขึ้น ไม่ใช่ให้ภาพขาวโพลน
• ปรับสมดุลสีขาว หรือ White Balance ให้พื้นหลังสีขาวในรูปเป็นสีขาวจริง ไม่เหลืองไม่ฟ้า วิธีเช็กคือดูพื้นหลังก่อนแล้วค่อยดูตัวสินค้า
• ปรับความคมชัดขึ้นอีกนิดเดียวเพื่อให้ขอบสินค้าคมขึ้น ไม่ใช่ปรับจนภาพแตกเป็นเม็ดสี

เส้นแบ่งที่ใช้ตัดสินว่าแต่งเกินไปหรือยัง คือเอารูปที่แต่งเสร็จไปวางเทียบกับของจริงตรงหน้า ถ้าสีของจริงกับสีในรูปต่างกันจนคนละเฉด เช่นของจริงสีชมพูอมส้ม แต่รูปกลายเป็นสีชมพูสดใส แบบนี้ถือว่าแต่งเกินและต้องดึงกลับ เพราะลูกค้าที่ได้ของไม่ตรงปกจะรีวิวลบและไม่กลับมาซื้อซ้ำ

สำหรับสินค้าที่มีสีเข้ม เช่นกระเป๋าหนังสีดำหรือเสื้อผ้าสีเข้ม ให้ลดความสว่างของพื้นหลังลงเล็กน้อยแทนการเพิ่มความสว่างตัวสินค้า เพราะการเพิ่มแสงตรง ๆ กับพื้นผิวสีเข้มมักทำให้เนื้อผ้าดูเป็นสีเทาซีดแทนที่จะเป็นสีดำสนิท

ไม่มีรูประยะใกล้ที่โชว์เนื้อวัสดุจริง

ร้านที่โพสต์แค่รูปเต็มตัวหนึ่งรูปแล้วจบ กำลังพลาดโอกาสสำคัญที่สุด เพราะลูกค้าตัดสินว่าของแพงหรือถูกจากเนื้อวัสดุ ไม่ใช่จากทรงภายนอก ผ้าเนื้อหนา เย็บละเอียด หรือวัสดุมันวาวแบบโลหะแท้ ล้วนต้องเห็นระยะใกล้ถึงจะรู้สึกได้

จำนวนรูปที่พอดีต่อสินค้าหนึ่งชิ้นคือสี่ถึงหกรูป ประกอบด้วยรูปเต็มตัวหนึ่งรูป มุมเฉียงหนึ่งรูป รูปโคลสอัพเนื้อวัสดุหรือจุดเย็บหนึ่งรูป รูปเทียบขนาดกับของใช้ทั่วไปเช่นมือหรือเหรียญบาทหนึ่งรูป และถ้ามีสีหรือลายให้เลือก ให้ถ่ายรวมทุกสีในเฟรมเดียวอีกหนึ่งรูป

ประโยคที่ใช้กำกับรูปโคลสอัพแล้วช่วยขายได้ดีคือบอกสิ่งที่ตาเห็นแต่มือยังไม่ได้จับ เช่น "เนื้อผ้าคอตตอนแท้หนาสองชั้น จับแล้วไม่บางเหมือนในรูปเล็ก" หรือ "ตะเข็บเย็บสองชั้นกันหลุดลุ่ย ใช้งานหนักได้" ประโยคแบบนี้ก๊อปแปะใต้รูปได้ทันทีโดยไม่ต้องคิดใหม่ทุกครั้ง

สินค้าประเภทอาหารและขนมมีจุดที่ต้องระวังเพิ่มคือรูปต้องแสดงเนื้อในไม่ใช่แค่หน้าตาภายนอก ผ่าครึ่งให้เห็นไส้ หรือฉีกให้เห็นเนื้อสัมผัส เพราะสิ่งที่ทำให้คนตัดสินใจซื้อขนมคือจินตนาการรสชาติตอนกัด ไม่ใช่แค่รูปทรงห่อสวย

ของจริงจากหน้าร้าน

ลองดูตัวอย่างสมมติของร้านขายเทียนหอมแฮนด์เมด ต้นทุนต่อชิ้นจริงอยู่ที่ 130 บาท ตั้งราคาขาย 450 บาท ก่อนหน้านี้ถ่ายด้วยแสงไฟบ้านตอนกลางคืน วางบนโต๊ะกินข้าวโดยไม่ปูฉาก

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ตัวเลขรับประกัน แต่ประเด็นสำคัญคือของชิ้นเดียวกัน ราคาเดียวกัน ต้นทุนเดียวกันทุกอย่าง สิ่งที่เปลี่ยนมีแค่วิธีถ่ายรูป และผลลัพธ์คือคนที่ทักมาแล้วรู้สึกว่าราคาสมเหตุสมผลเพิ่มขึ้นสามเท่า

ค่าใช้จ่ายที่ลงไปคือกระดาษโปสเตอร์สีขาวหนึ่งแผ่น 35 บาท กับเวลาย้ายโต๊ะไปถ่ายข้างหน้าต่างแทนการถ่ายในซอกห้องมืด ไม่มีค่าใช้จ่ายเรื่องกล้องหรือไฟเพิ่มเลยในตัวอย่างนี้

จุดที่คนพลาดบ่อย

พลาดข้อแรก ถ่ายรูปเดียวใช้ทุกแพลตฟอร์ม รูปที่ตัดมาจากวิดีโอไลฟ์หรือรูปที่บีบอัดจนแตกเป็นเม็ดสี พอเอาไปลงอัลบั้มหน้าร้านจะดูเบลอและราคาถูกทันที ให้ถ่ายรูปนิ่งแยกต่างหากสำหรับใช้เป็นรูปปกและรูปอัลบั้มโดยเฉพาะ

พลาดข้อที่สอง แต่งรูปทุกใบให้สว่างเท่ากันหมดโดยไม่ดูสีสินค้า สินค้าสีอ่อนกับสีเข้มต้องปรับแสงคนละค่า ถ้าใช้ค่าเดียวกันทั้งอัลบั้ม สินค้าสีเข้มจะซีดหรือสินค้าสีอ่อนจะขาวโพลนจนมองไม่เห็นลาย

พลาดข้อที่สาม เปลี่ยนโทนฉากไปเรื่อย ๆ ตามอารมณ์วันนั้น วันนี้ฉากขาว พรุ่งนี้ฉากไม้ มะรืนฉากผ้าลายดอก ทำให้อัลบั้มดูไม่เป็นชุดเดียวกัน ลูกค้าที่เลื่อนดูทั้งร้านจะรู้สึกว่าร้านไม่มีความเป็นมืออาชีพ ทั้งที่แต่ละรูปแยกดูก็ไม่ได้แย่ ให้เลือกฉากหลักไว้หนึ่งหรือสองแบบแล้วใช้ซ้ำตลอด

สรุปสั้น ๆ

คืนนี้เลือกทำอย่างเดียวก่อนก็พอ เปิดอัลบั้มร้านแล้วไล่ดูสิบรูปล่าสุด นับดูว่ามีกี่รูปที่แสงเหลืองผิดปกติหรือพื้นหลังมีของกวนสายตา

เอากระดาษขาวหรือผ้าสีพื้นมาปูเป็นฉากใหม่หนึ่งจุด แล้วถ่ายสินค้าขายดีที่สุดของร้านใหม่สามมุมตามสูตรข้างบน

ลองเทียบรูปเก่ากับรูปใหม่ข้างกัน แล้วถามตัวเองตรง ๆ ว่ารูปไหนทำให้อยากจ่ายเงินมากกว่า

ทำแค่จุดเดียวนี้ก่อน ค่อยขยับไปแก้มุมถ่ายกับการแต่งสีในรอบถัดไป