ถ่ายขวดแก้วน้ำหอมใสไม่ให้เห็นพื้นหลังทะลุจนรก

ลูกค้าสั่งน้ำหอมขวดใหม่ คุณตั้งขวดแก้วใสไว้บนโต๊ะแล้วถ่ายรูปจะลงร้าน เปิดรูปมาดูอีกที เห็นสายไฟชาร์จมือถือ ขอบตู้เสื้อผ้า แล้วก็เงาตัวเองสะท้อนอยู่ในขวด

ลบไม่ได้ ตัดก็ไม่ทัน ลงรูปแบบนั้นไปก็ดูไม่โปร

ถ่ายใหม่รอบสอง ย้ายไปมุมที่แสงน้อยลง ของในบ้านหายไปจากเงาสะท้อนก็จริง แต่ขวดกลับดูมัว ไม่มีประกาย เหมือนแก้วราคาถูก ทั้งที่น้ำหอมขวดนี้ราคาสามหลัก

ของใสถ่ายยากกว่าของทึบแสงจริง เพราะมันไม่ได้สะท้อนแค่แสง มันสะท้อนทุกอย่างที่อยู่รอบตัวมันด้วย

ปัญหานี้ไม่ได้เจอเฉพาะน้ำหอม ร้านที่ขายเซรั่ม น้ำมันมะพร้าว ขวดโหลใส่ขนม หรือแก้วน้ำใส ก็เจอแบบเดียวกันหมด ถ่ายแล้วดูรก หรือถ่ายแล้วขวดจางจนแทบไม่เห็นทรง

ทำไมของใสถึงถ่ายยากกว่าของทึบ

ของทึบแสงอย่างกล่องสบู่หรือขวดครีม แสงตกกระทบผิวแล้วสะท้อนกลับมาที่กล้องแบบตรงไปตรงมา จัดแสงด้านหน้าก็เห็นชัด ฉากหลังเป็นยังไงก็มีผลไม่มาก

แต่แก้วใสกับพลาสติกใสทำงานคนละแบบ แสงที่ตกกระทบมันจะทะลุผ่านเนื้อวัตถุไปเกือบหมด สิ่งที่กล้องเห็นจึงไม่ใช่ผิวขวด แต่เป็นสิ่งที่อยู่ข้างหลังขวดที่ถูกแสงพาทะลุเข้ามา ถ้าหลังขวดเป็นห้องรก กล้องก็จะถ่ายห้องรกนั้นทะลุเข้ามาในเนื้อแก้วพอดี

อีกจุดที่ทำให้ยากขึ้นไปอีกคือขอบขวด ตรงขอบเป็นจุดที่แสงหักเห มันจะกลายเป็นเส้นสีเข้มหรือเส้นสว่างจ้าแล้วแต่มุม ถ้าไม่รู้จักควบคุมจุดนี้ ขอบขวดจะดูเป็นเส้นดำหนา หรือไม่ก็จ้าจนตัดกับตัวขวด ดูเหมือนขวดหักเป็นท่อน ๆ

เพราะแบบนี้ การถ่ายของใสให้สวยจึงไม่ใช่เรื่องกล้องดีหรือไม่ดี มือถือรุ่นเก่าก็ถ่ายขวดใสให้สวยได้ ถ้าจัดฉากหลังกับแสงถูกจุด ส่วนกล้องมือถือรุ่นใหม่ที่แพงมากก็ถ่ายขวดใสออกมารกได้เหมือนกัน ถ้าตั้งฉากผิดตั้งแต่แรก

เลือกฉากหลังที่กันเห็นทะลุ ไม่ใช่แค่เปลี่ยนสีผ้า

กติกาข้อแรกของการถ่ายของใส คือฉากหลังต้องเป็น แผ่นเรียบสีเดียวที่แสงส่องผ่านหรือสะท้อนสม่ำเสมอทั้งแผ่น ไม่ใช่แค่เอาผ้าสีขาวมาปูแล้วจบ เพราะผ้ามีรอยยับ มีเงาตกกระทบเป็นจุด ๆ ซึ่งของใสจะดูดเอารอยพวกนั้นเข้าไปในเนื้อแก้วทันที

ของที่ใช้ได้จริงในบ้านมีสามอย่าง

• กระดาษ A4 สีขาวสองแผ่นซ้อนกัน วางเป็นพื้นแล้วโค้งขึ้นเป็นฉากหลัง ไม่มีรอยยับเหมือนผ้า
• แผ่นฟิวเจอร์บอร์ดสีขาวหรือเทาอ่อน ราคาต่อแผ่นไม่ถึงร้อยบาท ใช้ซ้ำได้เป็นปี
• กล่องไฟถ่ายสินค้าราคาถูกที่มีผนังพลาสติกขุ่นรอบด้าน แสงจากข้างนอกจะกระจายทั่วผนัง ไม่มีจุดด่างให้ขวดสะท้อนเข้าไป

สิ่งสำคัญกว่าเนื้อวัสดุคือ ต้องโค้งพื้นกับฉากหลังให้เป็นเส้นเดียวกัน ไม่ให้มีมุมหักเป็นเส้นตรงระหว่างพื้นโต๊ะกับผนัง เพราะเส้นหักมุมนั้นจะไปปรากฏเป็นเส้นแปลก ๆ อยู่กลางขวดพอดี วิธีทำง่าย ๆ คือเอากระดาษแผ่นยาวโค้งเป็นตัวยูจากพื้นขึ้นไปเป็นผนัง ไม่ต้องพับมุมเลย

สีของฉากหลังก็มีผลกับสีของเหลวในขวดเช่นกัน ถ้าฉากหลังออกเหลืองหรือส้มเพราะเป็นกระดาษเก่าหรือแสงไฟบ้านตกกระทบ น้ำหอมสีใสในขวดจะดูดสีนั้นเข้าไปด้วย ทำให้ลูกค้าเข้าใจผิดว่าน้ำหอมมีสีเหลือง เลือกกระดาษสีขาวแท้ ไม่ใช่สีขาวนวลหรือขาวครีม จะปลอดภัยกว่า

วางระยะห่างจากฉากหลังให้ถูก ไม่ใช่วางขวดชิดผนัง

คนส่วนใหญ่วางขวดใสชิดติดฉากหลังเลย เพราะคิดว่าจะได้ไม่เห็นของรอบข้าง ความจริงกลับตรงข้าม ยิ่งชิดฉากหลัง เนื้อขวดจะยิ่งดูดเอาลายผิวของฉากหลังเข้าไปชัดขึ้น เพราะระยะโฟกัสของกล้องจับทั้งขวดและฉากหลังพร้อมกัน

ระยะที่ใช้ได้จริงคือดันขวดออกจากฉากหลังอย่างน้อย 30 ถึง 50 เซนติเมตร แล้วให้แสงส่องเข้าฉากหลังแยกจากแสงที่ส่องตัวขวด วิธีนี้ทำให้ฉากหลังเบลอเป็นสีเรียบเนียน ส่วนขวดยังคมชัด เพราะกล้องโฟกัสที่ขวด ฉากหลังที่อยู่ไกลออกไปจะหลุดโฟกัสไปเอง

ถ้ามือถือมีโหมดพอร์เทรตหรือโหมดหน้าชัดหลังเบลอ เปิดใช้ตรงนี้ได้เลย ยิ่งช่วยให้ฉากหลังเบลอเนียนขึ้นไปอีก แต่ถ้าไม่มีโหมดนี้ แค่ดันระยะห่างตามที่บอกก็เพียงพอแล้วสำหรับขวดขนาดเล็กอย่างน้ำหอมหรือเซรั่ม

อีกจุดที่ต้องเช็กคือใต้ขวด ถ้าวางขวดบนพื้นโต๊ะไม้หรือพื้นลายหินอ่อน ลายพื้นจะทะลุขึ้นมาที่ก้นขวดเหมือนกับที่ทะลุมาจากด้านหลัง แก้ง่าย ๆ ด้วยการวางกระดาษขาวแผ่นเดียวกันรองพื้นให้ต่อเนื่องกับฉากหลัง ไม่ต้องหาแผ่นรองแยกอีกชิ้น

จัดแสงให้ขอบขวดคม แทนที่จะยิงแสงตรงหน้า

ของใสไม่ชอบแสงตรงหน้าแบบของทึบ เพราะแสงตรงหน้าจะทะลุผ่านขวดไปเลย ไม่เกิดขอบให้เห็นทรง สิ่งที่ของใสต้องการคือ แสงจากด้านหลังหรือด้านข้าง เพื่อให้แสงเดินทางผ่านขอบขวดแล้วสร้างเส้นสว่างล้อมรูปทรงไว้

วิธีที่ทำได้ในบ้านโดยไม่ต้องซื้อไฟสตูดิโอ

1. ถ่ายตอนกลางวัน วางโต๊ะให้หน้าต่างอยู่ด้านหลังขวด ไม่ใช่ด้านหน้า แสงจากหน้าต่างจะทะลุผ่านขวดมาหากล้อง ทำให้ขอบขวดสว่างเป็นเส้น
2. ถ้าไม่มีหน้าต่างเหมาะ ใช้ไฟตั้งโต๊ะสองดวง วางเฉียงด้านหลังซ้ายและขวาของขวด แทนที่จะวางตรงหน้า
3. ตัดแสงด้านหน้าที่แรงเกินไปด้วยกระดาษขาวบาง ๆ กั้นระหว่างไฟกับขวด แสงจะนุ่มลง ไม่เกิดจุดสะท้อนแข็ง ๆ บนผิวแก้ว

ถ้าอยากให้เนื้อขวดดูมีมิติมากขึ้น ลองวางกระดาษสีดำแผ่นเล็กไว้ด้านข้างขวดฝั่งตรงข้ามกับไฟ จะเกิดเงาเข้มเบา ๆ ในเนื้อแก้ว ทำให้ขวดดูมีความหนา ไม่แบนราบเหมือนของถูกตัดแปะ

เทคนิคนี้เรียกกันในหมู่ช่างภาพสินค้าว่าการทำ "เส้นขอบสว่าง" หรือพูดง่าย ๆ คือทำให้ขอบขวดมีเส้นสว่างล้อมรอบชัดเจน ไม่จำเป็นต้องรู้ศัพท์ก็ทำได้ แค่จำหลักไว้ว่าไฟต้องมาจากด้านหลังหรือด้านข้าง ไม่ใช่จากด้านหน้าตรง ๆ

กันฉลากสะท้อนแสงจนอ่านไม่ออก

ขวดน้ำหอมส่วนใหญ่มีฉลากหรือโลโก้พิมพ์บนผิวแก้วหรือแปะเป็นสติกเกอร์เงา จุดนี้เป็นอีกจุดที่พังบ่อย เพราะแสงจ้าจะตกกระทบฉลากแล้วสะท้อนเป็นจุดขาวจ้ากลบตัวหนังสือจนอ่านไม่ออก

วิธีแก้ไม่ยาก หมุนขวดช้า ๆ ทีละนิดระหว่างถ่าย แล้วดูในจอมือถือไปด้วยว่ามุมไหนที่จุดสะท้อนหลบออกจากตัวฉลากพอดี ปกติเจอมุมที่ใช้ได้ภายในสิบองศาถึงยี่สิบองศาจากมุมแรกที่วาง ไม่ต้องหมุนเยอะ

ถ้าหมุนแล้วยังมีจุดสะท้อนติดอยู่ตลอด ให้ลดความแรงของไฟดวงที่ตรงกับฉลากลง หรือขยับกระดาษกั้นแสงให้เฉียงเข้าหาโซนนั้นมากขึ้น อย่าลดไฟทั้งชุดเพราะจะทำให้ขอบขวดหายไปด้วย ให้ลดเฉพาะดวงที่ยิงตรงฉลาก

สำหรับขวดที่มีฝาโลหะมันวาว เช่น ฝาสีทองหรือสีเงินของน้ำหอมแบรนด์เนม จุดสะท้อนจะยิ่งชัดกว่าฝาพลาสติกทั่วไป ให้ถ่ายในมุมเฉียงประมาณสี่สิบห้าองศาจากด้านบน แทนที่จะถ่ายตรงหน้าระดับสายตา จะช่วยลดจุดจ้าบนฝาได้มาก และยังเห็นทรงขวดชัดขึ้นด้วย

แต่งภาพหลังถ่ายแค่ไหนถึงไม่โกหกลูกค้า

ต่อให้ถ่ายดีแค่ไหน มักมีจุดเล็ก ๆ หลงเหลือ เช่น ฝุ่นบนขวด รอยนิ้วมือจาง ๆ หรือมุมกระดาษฉากหลังที่ยังเห็นขอบนิดหน่อย จุดพวกนี้แต่งแก้ได้โดยไม่ผิดกติกา

สิ่งที่แต่งได้ตามปกติ

• ลบฝุ่นจุดเล็ก รอยนิ้วมือ เศษเส้นด้ายที่ติดอยู่บนผิวขวด
• ปรับความสว่างและความคมชัดของทั้งภาพให้ใกล้เคียงของจริงที่สุด
• ครอปขอบกระดาษฉากหลังที่ยังโผล่มาให้เหลือแต่พื้นเรียบ

สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาดคือเปลี่ยนสีน้ำหอมในขวดให้เข้มขึ้นหรือใสขึ้นกว่าของจริง เพราะสีของเหลวคือสิ่งที่ลูกค้าใช้ตัดสินใจว่าน้ำหอมกลิ่นนี้เข้มหรืออ่อน ถ้าแต่งสีผิดไปจากของจริง ลูกค้าเปิดกล่องมาแล้วเจอสีไม่ตรงกับรูป จะรู้สึกว่าโดนหลอก แล้วเรตติ้งร้านจะเสียตรงนี้

อีกจุดที่แต่งได้แต่ต้องระวังคือการทำฉากหลังให้ขาวสนิทด้วยแอปลบพื้นหลัง แอปพวกนี้ตัดฉากหลังของทึบได้ดี แต่กับของใสมักตัดพลาด เพราะแอปแยกไม่ออกว่าตรงไหนคือขวดตรงไหนคือพื้นหลังที่มองทะลุผ่านขวด ถ้าใช้แอปตัดพื้นหลังกับขวดใส ให้ซูมเข้าไปเช็กขอบขวดทุกด้านก่อนบันทึก เพราะมักมีรอยตัดแหว่งเป็นฟันปลาให้เห็นตรงขอบโค้ง

ของจริงจากหน้าร้าน

ลองเทียบอุปกรณ์สามแบบที่แม่ค้าใช้ถ่ายขวดใสกันจริง ราคาต่อชุดเป็นตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ราคาตายตัว

สมมติร้านขายน้ำหอมมือสองและน้ำหอมแบ่งขาย มีขวดใหม่เข้าร้านเดือนละ 20 ขวด ถ้าใช้กล่องไฟราคา 500 บาท ถ่ายเฉลี่ยขวดละ 2 นาทีต่อชุดภาพ เทียบกับแบบกระดาษเปล่าที่ต้องรอแสงและถ่ายซ้ำเฉลี่ยขวดละ 8 นาทีเพราะมุมไม่นิ่ง

ส่วนต่างเวลาคือ 6 นาทีต่อขวด คูณ 20 ขวดต่อเดือน เท่ากับประหยัดเวลาไป 2 ชั่วโมงต่อเดือน ลงทุนครั้งเดียว 500 บาท คุ้มกับเวลาที่ได้คืนมาไปทำแชทหรือแพ็กของแทน

จุดที่คนพลาดบ่อย

พลาดข้อแรก ถ่ายในห้องที่มีของหลายสีอยู่รอบตัว แม้จะดันฉากหลังกระดาษขาวออกมาแล้ว แต่ถ้าห้องรอบข้างมีผ้าสีสด หรือของเล่นสีฉูดฉาดวางอยู่ใกล้ ๆ แสงจากของพวกนั้นจะสะท้อนเข้าไปในเนื้อแก้วเป็นสีแปลกปลอมได้ ให้เคลียร์พื้นที่รอบจุดถ่ายในระยะประมาณหนึ่งเมตรก่อนเริ่ม

พลาดข้อที่สอง ใช้ไฟสีต่างกันในจุดเดียว เช่น เปิดไฟเหลืองในบ้านพร้อมกับแสงขาวจากหน้าต่าง ของใสจะรับแสงทั้งสองสีเข้าไปพร้อมกัน ทำให้เนื้อขวดออกสีเพี้ยน ไม่ขาวสะอาดตามจริง ให้เลือกใช้แสงแหล่งเดียวเป็นหลัก ปิดไฟหลอดสีอื่นในห้องระหว่างถ่าย

พลาดข้อที่สาม รีบถ่ายโดยไม่เช็ดขวดก่อน รอยนิ้วมือบนแก้วใสเห็นชัดกว่าที่คิดมากเมื่อผ่านแสงเข้า และแก้ยากกว่าจุดฝุ่นทั่วไปในโปรแกรมแต่งภาพ เช็ดขวดด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์แห้งก่อนทุกครั้ง ใช้เวลาไม่ถึงนาทีแต่ลดงานแต่งภาพทีหลังไปได้เยอะ

สามข้อนี้ดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่รวมกันแล้วคือสาเหตุหลักที่รูปขวดใสของหลายร้านดูไม่โปร ทั้งที่จัดฉากหลังกับแสงถูกแล้วเกือบหมด ลองเช็กสามข้อนี้ควบคู่กับสูตรจัดแสงข้างบน จะเห็นความต่างชัดตั้งแต่ชุดถ่ายแรก

สรุปสั้น ๆ

คืนนี้เอาขวดใสที่มีอยู่ในร้านมาลองใหม่หนึ่งขวดก่อน หากระดาษขาวสองแผ่นโค้งเป็นฉากหลัง ดันขวดออกจากฉากหลังสักฝ่ามือหนึ่ง แล้วหันด้านที่มีหน้าต่างมาไว้ด้านหลังขวด

ถ่ายสักห้ารูปจากมุมที่ต่างกันเล็กน้อย ดูในจอว่ามุมไหนที่ขอบขวดเห็นเป็นเส้นชัด ฉลากไม่มีจุดจ้า

เก็บมุมนั้นไว้เป็นสูตรประจำร้าน ครั้งต่อไปตั้งกล้องตามสูตรเดิมได้เลยโดยไม่ต้องลองผิดลองถูกใหม่ทุกครั้ง