เก็บกล่องถุงมือสองไว้แพ็กซ้ำ ประหยัดได้จริงแค่ไหน

เปิดกล่องพัสดุที่เพิ่งสั่งของเข้าร้านมา ของข้างในหมดแล้ว แต่กล่องยังแข็งแรงดี ไม่มีรอยฉีกขาด คุณเก็บไว้ข้างตู้เย็นเผื่อเอาไปใช้แพ็กส่งลูกค้าต่อ

ผ่านไปสองอาทิตย์ กล่องกองสูงจนต้องเดินอ้อม บางใบยังมีชื่อร้านเดิมติดอยู่ บางใบมีเทปเก่าลอกไม่ออก คุณเริ่มคิดว่าเก็บไปทำไม สู้ซื้อกล่องใหม่แพ็กละไม่กี่บาทยังง่ายกว่า

คำถามที่ตามมาคือ เก็บกล่องกับถุงมือสองไว้ใช้แพ็กซ้ำแบบนี้ มันประหยัดได้จริงไหม หรือแค่เปลืองที่เก็บของโดยไม่ได้อะไรกลับมา

เรื่องนี้เกิดจากความคิดที่ถูกครึ่งหนึ่ง กล่องกระดาษราคาใบละ 5-10 บาท ดูเหมือนเป็นต้นทุนเล็กน้อย แต่พอคูณกับออเดอร์เดือนละหลายร้อยชิ้น ตัวเลขรวมกลายเป็นค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่มองไม่เห็นชัดในแต่ละวัน แม่ค้าหลายคนเลยรู้สึกว่าทิ้งกล่องที่ยังใช้ได้ไปเฉย ๆ เท่ากับทิ้งเงินทิ้งขว้าง

แต่อีกครึ่งหนึ่งที่มักมองข้ามคือ เวลาที่ใช้จัดการกล่องเก่า ทั้งแกะเทปเก่า ลอกฉลาก หาที่เก็บให้เป็นระเบียบ ก็เป็นต้นทุนเหมือนกัน ถ้าใช้เวลาตรงนี้มากกว่าค่ากล่องที่ประหยัดได้จริง การเก็บไว้ใช้ซ้ำก็ไม่ได้คุ้มอย่างที่คิดไว้ตอนแรก

กล่องแบบไหนเก็บไว้ใช้ซ้ำได้ แบบไหนทิ้งไปเลยดีกว่า

ไม่ใช่กล่องทุกใบที่ควรเก็บ กติกาง่าย ๆ ที่ใช้คัดได้ทันทีมีสี่ข้อ

• ฝากล่องยังปิดสนิท ไม่บิ่นไม่งอ พับเก็บแล้วกางกลับมาใช้ได้เหมือนเดิม
• ไม่มีรอยเปียกน้ำหรือคราบเก่า เพราะกระดาษที่เคยเปียกจะยุ่ยง่ายตอนโดนแรงกด
• ขนาดตรงกับสินค้าขายดีของร้าน อย่างน้อยหนึ่งในสามอันดับแรก ไม่ใช่ขนาดที่ใช้ปีละครั้ง
• ไม่มีโลโก้หรือชื่อร้านอื่นพิมพ์ติดมากับกล่อง เพราะลอกออกไม่ได้ก็ใช้ส่งลูกค้าไม่ได้

ถ้ากล่องไหนตกข้อใดข้อหนึ่ง ให้จัดเข้ากองทิ้งทันที ไม่ต้องเสียดาย เพราะกล่องที่ดูดีแค่ผิวนอกแต่โครงสร้างอ่อนแล้ว จะยุบตัวตอนซ้อนกันในรถขนส่ง แล้วสินค้าข้างในเสียหาย ค่าเสียหายตรงนั้นแพงกว่าค่ากล่องใหม่หลายเท่า

กล่องที่ผ่านสี่ข้อนี้ ให้เก็บไว้ไม่เกินสามขนาด ตรงกับสินค้าที่ขายบ่อยที่สุด กล่องขนาดแปลก ๆ ที่นาน ๆ ได้ใช้ที ให้ปล่อยไป เพราะเก็บไว้ก็แค่กินที่โดยไม่ได้ใช้

วิธีคัดที่เร็วที่สุดคือทำตอนแกะกล่องเสร็จใหม่ ๆ เลย ไม่ใช่ปล่อยไว้ให้กองรวมกันก่อนแล้วค่อยมาคัดทีหลัง เพราะพอกองสูงขึ้น ตาจะเริ่มมองข้ามรอยตำหนิเล็ก ๆ แล้วเก็บทุกใบไปโดยไม่รู้ตัว

ลอกฉลากเก่าและเช็ดรอยกาวให้ดูเป็นมืออาชีพ

กล่องที่ยังมีชื่อร้านเดิมหรือใบปะหน้าไปรษณีย์เก่าติดอยู่ ห้ามส่งไปทั้งแบบนั้นเด็ดขาด ลูกค้าเห็นแล้วจะรู้สึกว่าได้ของมือสอง ทั้งที่ของข้างในเป็นของใหม่

วิธีทำให้กล่องดูสะอาดใช้เวลาไม่ถึงสองนาทีต่อใบ ทำตามลำดับนี้

1. ใช้เล็บหรือปลายมีดคัตเตอร์แซะมุมฉลากเดิมขึ้นมาก่อน
2. ถ้าลอกไม่ออก ใช้ไดร์เป่าผมเป่าลมร้อนรนที่ฉลากประมาณสิบวินาที กาวจะอ่อนตัวลง
3. ลอกฉลากออกทั้งแผ่นในจังหวะเดียว อย่าลอกทีละนิด เพราะจะทิ้งรอยขาดวิ่น
4. เอาผ้าชุบแอลกอฮอล์เช็ดตรงรอยกาวที่เหลือให้หมด

ถ้าเช็ดแล้วยังมีรอยคล้ำหรือกระดาษเป็นขุยจนดูไม่เรียบร้อย ให้ตัดใจใช้กล่องนั้นเก็บของใช้ในบ้านแทน ไม่ต้องฝืนเอาไปส่งลูกค้า เพราะจุดนี้เป็นจุดที่กระทบความน่าเชื่อถือของร้านมากที่สุดในบรรดากล่องมือสองทั้งหมด

กล่องที่มีตราปั๊มนูนหรือสกรีนสีของร้านเดิมแบบลบไม่ออก ให้ปิดทับด้วยกระดาษคราฟท์เปล่าแล้วเขียนชื่อร้านตัวเองทับลงไปแทน วิธีนี้เร็วกว่าการพยายามลอกจนกว่าจะสะอาดหมดจด

ร้านที่แพ็กของทุกวันควรเตรียมชุดอุปกรณ์ลอกฉลากไว้ในกล่องเดียว มีปลายมีดคัตเตอร์เก่าหนึ่งเล่ม ผ้าชุบแอลกอฮอล์สำรองสองสามผืน วางไว้ข้างโต๊ะแพ็ก จะได้ไม่ต้องเดินหาของทุกครั้งที่เจอกล่องที่ต้องซ่อม

ถุงกันกระแทก ถุงพลาสติก เก็บไว้ใช้ซ้ำได้แค่ไหน

ถุงกันกระแทกและถุงพลาสติกใสที่ได้มาจากพัสดุที่สั่งเข้าร้าน เก็บไว้ใช้ซ้ำได้ แต่ต้องแยกบทบาทให้ชัดว่าใช้เป็นชั้นในหรือชั้นนอก

ถุงกันกระแทกแบบมีลูกโป่งอากาศ ถ้าลูกโป่งยังไม่แตกและไม่มีรอยเจาะ ใช้ห่อสินค้าชั้นในได้เหมือนของใหม่ทุกประการ ให้เช็คด้วยการบีบเบา ๆ ทีละจุด ถ้าจุดไหนแฟบไม่มีลมแล้ว ให้ตัดส่วนนั้นทิ้งแล้วใช้เฉพาะส่วนที่ยังอัดลมอยู่

ถุงพลาสติกใสหรือถุงซิปที่ยังไม่มีรอยขาด เหมาะเอาไว้ห่อชั้นในกันสินค้าเปียกหรือกันฝุ่น แต่ไม่ควรใช้เป็นถุงหุ้มนอกสุดที่ลูกค้าเห็นก่อนแกะกล่อง เพราะถุงมือสองมักมีรอยยับหรือรอยพับเก่าให้เห็นชัด ต่างจากถุงใหม่ที่เรียบตึง

กติกาที่จำง่ายที่สุดคือ อะไรที่ลูกค้าเห็นก่อนแกะสินค้าชิ้นแรก ให้ใช้ของใหม่เสมอ อะไรที่ซ่อนอยู่ข้างในเป็นแค่ตัวกันกระแทก ใช้ของมือสองได้เต็มที่โดยไม่กระทบความรู้สึกลูกค้าเลย

ถุงกันกระแทกที่มีกลิ่นอับหรือเปียกชื้นมาก่อน ให้ทิ้งไปเลยแม้ลูกโป่งอากาศจะยังดีอยู่ เพราะกลิ่นจะติดไปกับสินค้าข้างในด้วย โดยเฉพาะสินค้าประเภทเสื้อผ้าหรือของกินที่ไวต่อกลิ่นมาก

จัดมุมเก็บกล่องให้เป็นระบบ ไม่กินพื้นที่ขาย

กล่องมือสองที่เก็บไว้แบบกองสุมโดยไม่จัดขนาด จะกลายเป็นภาระมากกว่าประโยชน์ เพราะเวลาจะแพ็กของทีต้องคุ้ยหาขนาดที่ใช่ เสียเวลากว่าการเดินไปซื้อกล่องใหม่เสียอีก

วิธีที่ใช้ได้จริงกับร้านที่มีพื้นที่จำกัดคือ พับกล่องให้แบนทันทีหลังคัดแล้ว แยกกองตามขนาดสามกองตามข้อแรก ติดป้ายกระดาษบอกขนาดไว้ที่ผนังกล่องแต่ละกอง แล้ววางไว้ใต้โต๊ะแพ็กของหรือด้านหลังชั้นวางสินค้า ไม่ใช่วางกลางทางเดินที่ลูกค้าต้องเดินผ่าน

ตั้งกฎปริมาณสูงสุดไว้ล่วงหน้า เช่น เก็บกองละไม่เกินสิบห้าใบ พอเกินโควตาที่ตั้งไว้ ให้หยุดเก็บเพิ่มแล้วเอาส่วนเกินไปรีไซเคิลทันที กฎนี้ป้องกันไม่ให้กล่องกองพะเนินจนต้องหาที่เก็บเพิ่มทุกเดือน

ร้านที่แพ็กของในห้องเดียวกับที่ถ่ายรูปสินค้า ให้เลือกวางกองกล่องไว้จุดที่ไม่ติดฉากถ่ายรูป เพราะกล่องแม้จะพับแบนแล้วก็ยังดูรกในเฟรม ถ้าเผลอวางใกล้ฉากเกินไปจะต้องเสียเวลาย้ายทุกครั้งก่อนถ่าย

เมื่อไหร่ควรเลิกเก็บ แล้วซื้อกล่องใหม่ทั้งหมด

การเก็บกล่องมือสองเหมาะกับร้านที่แพ็กวันละไม่กี่สิบชิ้นและมีเวลาคัดกล่องเอง ถ้าร้านโตขึ้นจนแพ็กวันละเป็นร้อยชิ้น เวลาที่เสียไปกับการลอกฉลากและเช็ดรอยกาวจะแพงกว่าค่ากล่องใหม่ ควรเปลี่ยนมาซื้อกล่องใหม่ทั้งหมดแทน

สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาเลิกเก็บมีสามอย่าง

• ใช้เวลาซ่อมกล่องหนึ่งใบเกินสองนาที นับรวมทุกขั้นตอนแล้วยังไม่เรียบร้อย
• เคยมีลูกค้าทักมาว่ากล่องดูเก่าหรือเหมือนใช้แล้ว มากกว่าหนึ่งครั้งในเดือนเดียวกัน
• พื้นที่เก็บกล่องเริ่มแย่งที่ที่ควรใช้วางสต๊อกขาย หรือที่ที่ควรใช้เป็นมุมถ่ายรูปสินค้า

ถ้าเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง ให้เปลี่ยนไปซื้อกล่องใหม่แบบยกลังในราคาส่ง จะถูกกว่าซื้อปลีกทีละใบ และไม่ต้องเสียเวลากับขั้นตอนคัดกรองอีกต่อไป

ไม่ใช่เรื่องผิดที่จะเลิกเก็บ การเปลี่ยนใจตรงนี้ไม่ได้แปลว่าที่ผ่านมาทำผิด แค่ร้านโตขึ้นจนวิธีเดิมตามไม่ทันแล้วเท่านั้นเอง

ของจริงจากหน้าร้าน

ลองดูตัวอย่างสมมติของร้านที่แพ็กออเดอร์เดือนละ 300 ชิ้น ใช้กล่องไซซ์กลางเป็นหลัก ราคากล่องใหม่ใบละ 8 บาท

ถ้าซื้อใหม่ทั้งหมด 300 ใบ ต้นทุนกล่องเดือนนั้นคือ 300 คูณ 8 เท่ากับ 2,400 บาท

ถ้าเก็บกล่องมือสองที่ผ่านเกณฑ์สี่ข้อได้จริงเดือนละ 120 ใบ ที่เหลืออีก 180 ใบซื้อใหม่ ต้นทุนกล่องคือ 180 คูณ 8 เท่ากับ 1,440 บาท ประหยัดไป 960 บาท แต่ต้องใช้เวลาลอกฉลากและเช็ดรอยกาวใบละสองนาที รวม 120 ใบคือ 240 นาที หรือประมาณสี่ชั่วโมงต่อเดือน

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ตัวเลขตายตัวของทุกร้าน แต่ประเด็นที่อยากให้เห็นคือ การเก็บแบบคัดตามเกณฑ์ประหยัดได้จริงเกือบพันบาทต่อเดือน โดยใช้เวลาเพิ่มไม่มาก ถ้าคิดเป็นค่าแรงชั่วโมงละ 60 บาท เวลาสี่ชั่วโมงคิดเป็นเงิน 240 บาท หักลบแล้วยังเหลือกำไรจากการเก็บกล่องจริงประมาณ 720 บาทต่อเดือน

ส่วนการเก็บทุกใบไม่คัดเลย แม้ต้นทุนกล่องจะต่ำที่สุดในตาราง แต่เวลาที่เสียไปกับการซ่อมกล่องที่ไม่ควรเก็บตั้งแต่แรก บวกกับความเสี่ยงที่ลูกค้าจะรู้สึกไม่ดี ทำให้วิธีนี้ไม่คุ้มในระยะยาว

จุดที่คนพลาดบ่อย

พลาดข้อแรก เก็บกล่องทุกใบไม่คัดเลยสักครั้ง พอเปิดกล่องพัสดุแล้วเห็นว่ายังใช้ได้ก็เก็บหมด ไม่ผ่านเกณฑ์สี่ข้อที่ว่าไว้ข้างต้น ผลคือกองกล่องบวมจนล้นออกมากินพื้นที่ขายหรือพื้นที่ถ่ายรูปสินค้า สุดท้ายต้องเสียเวลาคัดทิ้งทีเดียวเป็นกองใหญ่ ซึ่งเสียเวลากว่าคัดทีละใบตั้งแต่แรกมาก

พลาดข้อที่สอง ใช้กล่องที่มีรอยเปื้อนชัดกับสินค้าราคาสูง สินค้าราคาแพงหรือของฝากที่ลูกค้าซื้อไปให้คนอื่น ลูกค้าคาดหวังบรรจุภัณฑ์ที่ดูดีกว่าปกติ ถ้าใช้กล่องมือสองที่มีรอยชัดไปกับสินค้ากลุ่มนี้ จะทำให้ลูกค้ารู้สึกว่าร้านไม่ใส่ใจ ทั้งที่ของข้างในคุณภาพดีจริง ให้เก็บกล่องมือสองที่สภาพดีที่สุดไว้ใช้กับสินค้ากลุ่มนี้โดยเฉพาะ

พลาดข้อที่สาม ไม่คิดต้นทุนเวลาที่เสียไปกับการซ่อมกล่องเก่า หลายร้านมองแค่ตัวเลขค่ากล่องที่ประหยัดได้ แต่ไม่เอาเวลาที่เสียไปมาคิดรวม พอร้านเริ่มโตขึ้น ออเดอร์เยอะขึ้น เวลาที่เคยเหลือพอสำหรับซ่อมกล่องก็หายไป กลายเป็นว่าต้องเร่งแพ็กจนไม่มีเวลาซ่อมกล่องดี ๆ สุดท้ายกล่องที่ซ่อมไม่เสร็จก็ถูกส่งไปทั้งสภาพไม่เรียบร้อย

สรุปสั้น ๆ

คืนนี้ลองไปดูกองกล่องมือสองที่เก็บไว้ในร้าน คัดตามเกณฑ์สี่ข้อข้างต้นทีละใบ ใบไหนไม่ผ่านให้แยกออกไปรีไซเคิลทันที

ที่เหลือให้จัดเป็นสามกองตามขนาด พับให้แบน ติดป้ายบอกขนาดไว้ให้ชัด แล้วเก็บไว้ในที่ที่ไม่บังทางเดินหรือพื้นที่ขาย

ตั้งโควตาไว้ล่วงหน้าว่าจะเก็บกองละกี่ใบ พอเกินโควตาให้หยุดเก็บทันที จะได้ไม่ต้องมานั่งคัดกองใหญ่ทีหลัง

ทำแค่นี้ คุณจะรู้ได้เองว่าร้านของคุณเก็บกล่องมือสองแล้วคุ้มจริง หรือแค่เปลืองที่โดยไม่ได้อะไรกลับมา