โดนลอกร้าน ลอกรูป ลอกแคปชัน ทำอะไรได้บ้าง

เจ็บใจที่สุดคือตอนที่เรานั่งหลังขดหลังแข็งถ่ายรูปสินค้าครึ่งวัน แต่งรูปจนตาแฉะ เขียนแคปชันจนมึนหัว แต่ดันมีร้านอื่นมากดเซฟรูปเราไปโพสต์ขายหน้าตาเฉย บางเจ้าก๊อบไปยันชื่อร้านหรือรีวิวที่ลูกค้าส่งมาให้เราด้วยซ้ำ เรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องเสียความรู้สึก แต่มันทำให้ลูกค้าสับสนจนเราเสียรายได้ ถ้าคุณกำลังเจอเหตุการณ์นี้อยู่ อย่าเพิ่งสติหลุดหรือทักไปด่าเขาให้เสียเวลาเฉย ๆ เพราะมีขั้นตอนที่จัดการได้แบบเห็นผล และคุณสามารถเริ่มลงมือทำได้ทันทีเย็นนี้เลย

เก็บหลักฐานให้ครบก่อนศัตรูไหวตัวทัน

สิ่งแรกที่ต้องทำไม่ใช่การทักไปหาเขา แต่คือการเก็บหลักฐานให้แน่นที่สุด เพราะถ้าเขารู้ตัวแล้วลบโพสต์หนี คุณจะทำอะไรต่อไม่ได้เลย ให้คุณเปิดคอมพิวเตอร์หรือใช้มือถือแคปหน้าจอจุดสำคัญเหล่านี้เก็บไว้

• ลิงก์ (URL) ของโพสต์ที่เขาลอกเรา: อย่าเก็บแค่รูปแคปหน้าจอ ให้ก๊อบปี้ลิงก์ของโพสต์นั้น หรือลิงก์หน้าเพจหน้าโปรไฟล์ของเขาเก็บไว้ในโน้ตด้วย
• แคปภาพหน้าจอแบบเห็นองค์ประกอบครบ: ต้องเห็นชื่อร้านเขา วันที่โพสต์ จำนวนคนกดไลก์ และคอมเมนต์ใต้โพสต์นั้น เพื่อยืนยันว่าเขากำลังใช้รูปเราหาเงินอยู่จริง
• หลักฐานต้นฉบับของคุณ: เตรียมรูปดั้งเดิมที่อยู่ในมือถือหรือกล้องของคุณ รูปที่ยังไม่ผ่านการใส่ฟิลเตอร์หรือตัดครอปจะดีมาก เพราะในไฟล์รูปจะมีข้อมูลวันที่และเวลาที่เราถ่ายรูปนั้นจริง ๆ ซึ่งเป็นหลักฐานที่เถียงไม่ออก
• เปรียบเทียบให้เห็นชัด ๆ: เอารูปต้นฉบับของคุณมาวางคู่กับรูปที่เขาลอกไป แล้ววงกลมจุดที่เหมือนกัน เช่น ตำแหน่งการวางสินค้า รอยตำหนิบนพื้นหลัง หรือลายน้ำจาง ๆ ของเราที่เขาลบออกไม่หมด

ขั้นตอนแจ้งลบรูปใน Facebook และแพลตฟอร์มต่าง ๆ

แต่ละแอปพลิเคชันมีปุ่มให้เราแจ้งความเดือดร้อนอยู่แล้ว โดยใช้ข้อหาที่เรียกว่า "ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา" หรือ "Copyright Infringement" ซึ่งเราไม่ต้องจบกฎหมายมาก็ทำเองได้

1. วิธีแจ้งใน Facebook

ให้คุณค้นหาคำว่า "รายงานการละเมิดลิขสิทธิ์ Facebook" ในกูเกิล แล้วเลือกไปที่แบบฟอร์มรายงานโดยตรง คุณต้องระบุว่าคุณเป็นเจ้าของสิทธิ์ ใส่ลิงก์โพสต์ที่เขาก๊อบไป และใส่ลิงก์โพสต์ต้นฉบับของคุณเอง จากนั้นกดส่ง รอประมาณ 1-3 วัน ถ้าข้อมูลชัดเจน Facebook จะลบโพสต์นั้นออกให้ทันที และร้านที่ลอกอาจจะโดนปิดเพจได้เลยถ้าทำผิดซ้ำ ๆ

2. วิธีแจ้งใน Shopee และ Lazada

ทั้งสองแอปนี้จะมีระบบที่ชื่อว่า Brand Intellectual Property Pro หรือการแจ้งละเมิดสิทธิ์ คุณต้องสมัครบัญชีเพื่อแจ้งเรื่อง จากนั้นอัปโหลดรูปภาพต้นฉบับและลิงก์สินค้าที่ลอกคุณไป พนักงานของแอปจะช่วยตรวจสอบและลบสินค้าตัวนั้นออกจากระบบให้ภายในไม่กี่วัน

วิธีใส่ลายน้ำแบบที่โจรเห็นแล้วท้อ

การป้องกันไม่ให้โดนลอกตั้งแต่แรกคือวิธีที่ดีที่สุด การใส่ลายน้ำไม่ใช่แค่การวางชื่อร้านไว้มุมภาพ เพราะปัจจุบันมีแอปพลิเคชันที่ลบของพวกนี้ออกได้ง่ายมาก คุณต้องวางแผนการใส่ลายน้ำใหม่ดังนี้

• วางทับบนตัวสินค้า: อย่าเอาลายน้ำไปวางไว้ที่พื้นหลังโล่ง ๆ ให้วางทับไปบนเนื้อผ้า บนตัวขวดน้ำพริก หรือบนสินค้าของคุณโดยตรง โดยปรับความจางให้เหลือสัก 30-50% เพื่อไม่ให้บังความสวยงามของสินค้าจนเกินไป แต่โจรจะลบออกยากมากเพราะมันติดอยู่กับรายละเอียดของสินค้า
• ใช้ลายน้ำที่เป็นชื่อร้านและเบอร์โทร: ถ้าเขากล้าก๊อบไปทั้งอย่างนั้น ลูกค้าที่เห็นรูปก็จะเห็นเบอร์โทรคุณด้วย กลายเป็นการโปรโมตร้านให้เราไปในตัว
• ใส่รายละเอียดเล็ก ๆ ที่เป็นเอกลักษณ์: เช่น วางนามบัตรเล็ก ๆ ไว้ข้างสินค้า หรือใช้พร็อพประกอบฉากที่หาซื้อไม่ได้ทั่วไป เช่น ผ้าปูโต๊ะลายที่คุณเย็บเอง หรือแจกันดอกไม้ที่มีรูปทรงเฉพาะตัว

เทคนิคการเขียนแคปชันให้ลอกยาก

รูปภาพโดนลอกง่าย แต่ถ้าคุณเขียนแคปชันให้มี "ตัวตน" ของคุณอยู่ด้วย คนลอกจะทำงานลำบากขึ้นมาก ลองปรับวิธีเขียนแคปชันตามนี้

แทนที่จะเขียนแค่ "เสื้อผ้าฝ้าย ใส่สบาย ราคา 290 บาท" ให้เปลี่ยนเป็น "เสื้อผ้าฝ้ายร้านแม่น้องบี ใส่แล้วไม่ร้อนเหมือนอากาศเมืองไทยแน่นอน แม่ค้าลองใส่ไปเดินตลาดนัดมาแล้วค่ะ ซับเหงื่อดีมาก ใครสนใจทักแชทหาแม่น้องบีได้เลย" การใส่ชื่อตัวเอง ชื่อร้าน หรือเหตุการณ์ที่คุณไปเจอมาจริง ๆ จะทำให้แคปชันนั้นดูเป็นธรรมชาติและมีความเฉพาะตัว ถ้าใครก๊อบไปโดยไม่แก้ชื่อ มันจะดูโป๊ะทันทีและลูกค้าจะรู้ได้เองว่านี่คือร้านปลอม

การคุยกับคู่กรณีแบบไม่ต้องด่าแต่ได้ผล

ถ้าคุณไม่อยากยุ่งยากเรื่องการแจ้งความหรือรอแอปตรวจสอบ การทักไปคุยตรง ๆ ก็เป็นทางเลือกหนึ่ง แต่ห้ามทักไปด่าด้วยคำหยาบคาย เพราะเขาอาจจะเอาไปโพสต์ประจานคุณกลับได้ ให้ใช้ข้อความที่ดูเป็นทางการและจริงจังแทน

ตัวอย่างข้อความที่ควรใช้: "แจ้งจากร้าน (ชื่อร้านคุณ) นะคะ พบว่าคุณนำรูปภาพและข้อความที่ทางร้านถ่ายเองและเขียนเองไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต การกระทำนี้เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ตามกฎหมาย รบกวนให้ลบโพสต์ดังกล่าวออกภายใน 3 ชั่วโมง หากยังพบเห็นอยู่ ทางร้านจำเป็นต้องดำเนินคดีตามขั้นตอนและแจ้งรายงานต่อระบบเพื่อปิดกั้นบัญชีของคุณ ขอบคุณค่ะ"

การระบุเวลาที่ชัดเจน เช่น "ภายใน 3 ชั่วโมง" หรือ "ก่อน 6 โมงเย็นวันนี้" จะทำให้เขารู้สึกกดดันและรีบจัดการให้คุณมากกว่าการบอกว่า "ช่วยลบด้วยนะคะ" เฉย ๆ

กฎหมายลิขสิทธิ์ที่คนขายออนไลน์ต้องรู้

หลายคนเข้าใจผิดว่าต้องไปจดทะเบียนก่อนถึงจะมีลิขสิทธิ์ แต่ความจริงแล้ว ตามกฎหมายไทย ทันทีที่คุณกดชัตเตอร์ถ่ายรูปสินค้า หรือนั่งพิมพ์แคปชันขึ้นมาเอง คุณคือเจ้าของลิขสิทธิ์ผลงานนั้นทันทีโดยอัตโนมัติ ไม่ต้องไปจดทะเบียนที่ไหนเลย

ถ้ามีคนเอารูปคุณไปใช้เพื่อผลประโยชน์ทางการค้า (คือเอาไปโพสต์ขายของแข่งกับคุณ) คุณมีสิทธิ์เรียกค่าเสียหายได้ด้วย แต่ส่วนใหญ่คนขายออนไลน์อย่างเรามักจะต้องการแค่ให้เขาหยุดใช้รูปเรา ซึ่งการใช้ขั้นตอนแจ้งลบที่บอกไปข้างต้นก็เพียงพอแล้วที่จะจัดการร้านขี้ลอกให้เข็ดหลาบ

สรุปสั้น ๆ

เมื่อโดนลอกรูป ให้รีบแคปหน้าจอเก็บลิงก์ไว้เป็นหลักฐานก่อน จากนั้นใช้เมนูรายงานการละเมิดลิขสิทธิ์ของแต่ละแอปแจ้งลบโพสต์ทันที ส่วนการป้องกันในครั้งหน้า ให้เน้นใส่ลายน้ำจาง ๆ ทับบนตัวสินค้าและเขียนแคปชันระบุชื่อร้านหรือชื่อตัวคุณเองลงไปในเนื้อความด้วย เพื่อให้คนลอกทำงานยากที่สุดและลูกค้าไม่สับสน