ถ่ายรูปสินค้าตอนกลางคืนไม่มีแดด ให้ยังดูสวยขายได้

ของใหม่มาถึงบ้านตอนหนึ่งทุ่ม อยากถ่ายรูปลงขายคืนนี้เลยเพราะกลัวลูกค้าที่จองไว้ใจเย็นลง เปิดไฟในห้องแล้วยกมือถือถ่าย ภาพที่ได้ออกมาเหลืองซีดเหมือนแช่ในน้ำชา สีผ้าที่ควรเป็นสีขาวกลายเป็นสีครีมหม่น ๆ

ลองย้ายไปถ่ายใกล้หลอดไฟให้สว่างขึ้น กลับยิ่งแย่ เพราะเกิดเงาดำทาบครึ่งสินค้า อีกครึ่งสว่างจ้าจนรายละเอียดขาวหาย โพสต์ไปแล้วรู้สึกไม่มั่นใจ ได้แต่หวังว่าคนจะทักมาถามเอง

เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าคุณถ่ายรูปไม่เก่ง และไม่ได้แปลว่าต้องรอพรุ่งนี้ให้มีแดดถึงจะถ่ายได้ ปัญหาจริง ๆ อยู่ที่แสงในบ้านตอนกลางคืนมันคนละแบบกับแสงแดด และมือถือยังไม่รู้จะแก้ยังไงถ้าคุณไม่บอกมันเอง

ร้านที่ขายดีตอนกลางคืนหลายร้านไม่ได้มีสตูดิโอ มีแค่ห้องนอนหรือมุมโต๊ะกินข้าว สิ่งที่ต่างจากร้านที่ภาพเพี้ยนคือรู้วิธีจัดแสงในบ้านให้ทำหน้าที่แทนแดดได้ ไม่ใช่เรื่องอุปกรณ์แพง แต่เป็นเรื่องรู้ว่าต้องแก้ตรงไหนก่อน

ทำไมถ่ายกลางคืนแล้วสินค้าดูเพี้ยน

แสงแดดตอนกลางวันมีสีขาวเกือบเป็นกลาง และกระจายมาจากท้องฟ้าทั้งผืน จึงตกกระทบสินค้ารอบด้าน เงาที่เกิดขึ้นจึงนุ่มและจางกว่าที่คิด ต่างจากหลอดไฟบ้านที่ส่วนใหญ่เป็นหลอดสีเหลืองอมส้ม เรียกว่าแสงวอร์มไวท์ ให้สีที่ต่างจากแดดไปเลยทั้งโทน

อีกปัญหาคือหลอดไฟบ้านมักมีดวงเดียวหรือติดอยู่จุดเดียวบนเพดาน แสงจึงตกจากทิศทางเดียว เกิดเงาแข็งด้านหนึ่ง อีกด้านมืดจนกล้องมือถือดึงรายละเอียดออกมาไม่ได้ กล้องมือถือเองก็ปรับสมดุลแสงสีอัตโนมัติได้ดีตอนแสงเยอะ แต่พอแสงน้อยลงมันมักเดาผิด ภาพเลยออกมาเหลืองเกินจริงหรือเขียวผิดปกติ

ปัญหาซ้อนกันสองชั้นแบบนี้เป็นเหตุผลว่าทำไมบางครั้งลองเปิดไฟเพิ่มแล้วก็ยังไม่ดีขึ้น เพราะแก้แค่เรื่องความสว่างอย่างเดียว แต่โทนสีกับทิศทางแสงยังเป็นปัญหาเดิม ต้องแก้พร้อมกันทั้งสามเรื่องถึงจะเห็นผลจริง

เปลี่ยนหลอดไฟในจุดถ่ายรูปให้ใกล้เคียงแสงแดด

ก่อนจะไปแก้อะไรซับซ้อน จุดที่คุ้มที่สุดคือเปลี่ยนหลอดไฟตรงมุมที่ใช้ถ่ายรูปเป็นประจำ ให้เป็นหลอดชนิดเดย์ไลท์ อุณหภูมิสีประมาณ 6500 เคลวิน แทนหลอดวอร์มไวท์ที่อยู่ประมาณ 3000 เคลวิน ฉลากบนกล่องหลอดไฟบอกไว้ชัดเจน หาซื้อได้ตามร้านขายอุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วไป ราคาหลอดละ 60-150 บาท ไม่ต้องซื้อยี่ห้อแพง

ถ้าไม่อยากเปลี่ยนหลอดเพดานทั้งบ้าน ให้ลงทุนซื้อโคมไฟตั้งโต๊ะเพิ่มอีกหนึ่งตัว ราคาเริ่มต้นประมาณ 150-300 บาท ใส่หลอดเดย์ไลท์เข้าไป ตั้งไว้เฉพาะมุมถ่ายรูป ใช้ครั้งเดียวคุ้มไปหลายเดือนเพราะถ่ายได้ทุกคืนโดยไม่ต้องรอแดด

ข้อสังเกตง่าย ๆ ตอนเลือกหลอด ถ้าเปิดแล้วรู้สึกว่าห้องออกโทนขาวฟ้าเย็นตา นั่นคือใกล้เคียงแดดกลางวัน ถ้าเปิดแล้วห้องดูอบอุ่นเหลืองส้ม นั่นคือหลอดที่ทำให้สินค้าเพี้ยนสีตอนถ่าย

บางบ้านมีหลอดเดย์ไลท์ติดอยู่แล้วในห้องครัวหรือห้องน้ำ เพราะเป็นโทนที่นิยมติดในจุดที่ต้องการความสว่างชัด ลองสำรวจในบ้านก่อนซื้อใหม่ อาจถอดหลอดจากจุดนั้นมาใช้ชั่วคราวตอนถ่ายรูปได้เลยโดยไม่ต้องเสียเงินเพิ่ม

จัดไฟสองดวงแทนแสงแดดทิศทางเดียว

แดดกลางวันแม้มาจากทิศเดียวแต่กระจายจากฟ้าทั้งผืน จึงไม่มีเงาแข็ง วิธีจำลองแบบนี้ตอนกลางคืนโดยไม่ต้องซื้อชุดไฟสตูดิโอ คือใช้ไฟสองดวงแทนดวงเดียว

ดวงหลักวางเฉียงด้านหน้าสินค้าทำมุมประมาณ 45 องศา สูงกว่าตัวสินค้าเล็กน้อย ดวงนี้ทำหน้าที่ให้แสงหลักและรายละเอียด ดวงที่สองวางฝั่งตรงข้าม ระยะห่างเท่ากันแต่ให้แสงอ่อนกว่า อาจใช้ไฟฉายมือถืออีกเครื่องหรือโคมไฟดวงเล็ก หน้าที่ของมันคือไปเติมเงาฝั่งมืดให้ไม่ดำสนิท

ถ้ามีไฟแค่ดวงเดียวจริง ๆ ให้ใช้กระดาษแข็งสีขาวหรือแผ่นโฟมที่เหลือจากกล่องพัสดุ ตั้งไว้ฝั่งตรงข้ามไฟ แสงจากดวงหลักจะสะท้อนแผ่นขาวย้อนกลับไปเติมเงา วิธีนี้ไม่เสียเงินเพิ่มเลยสักบาท

ลองสังเกตความต่างระหว่างเงาที่ตกจากไฟดวงเดียวกับที่มีตัวเติมแสงคอยช่วย ฝั่งมืดจะยังพอเห็นรายละเอียดผ้าหรือลวดลาย ไม่ใช่เนื้อดำทึบจนดูเหมือนถ่ายไม่ครบสินค้า

สำหรับสินค้าชิ้นเล็กอย่างเครื่องประดับหรือเครื่องสำอาง ระยะห่างจากไฟไม่ต้องมาก แค่ประมาณหนึ่งช่วงแขนก็พอ ส่วนสินค้าชิ้นใหญ่อย่างเสื้อผ้าที่แขวนถ่าย ควรขยับไฟทั้งสองดวงออกให้ไกลขึ้นอีกเท่าตัว เพื่อให้แสงกระจายคลุมได้ทั่วทั้งชิ้น ไม่สว่างเฉพาะจุดกลาง

กระจายแสงด้วยของที่มีอยู่แล้วในบ้าน

แสงจากหลอดไฟเปลือย ๆ จะแข็งและจุดสว่างเป็นก้อนเล็ก ทำให้สินค้าผิวมันอย่างขวดพลาสติกหรือกระเป๋าหนังเทียมเกิดจุดสะท้อนแสงเป็นวงขาวจ้า วิธีแก้คือทำให้แสงนุ่มขึ้นก่อนตกกระทบสินค้า เรียกง่าย ๆ ว่ากระจายแสง

ของในบ้านที่ใช้แทนแผ่นกระจายแสงได้จริง

• กระดาษไข หรือกระดาษแก้วสีขาวขุ่น ใช้ห่อหน้าโคมไฟ เว้นระยะไม่ให้ติดหลอดจนร้อนเกิน
• ถุงพลาสติกขาวขุ่นแบบถุงหิ้ว ตัดให้แบนแล้วขึงหน้าไฟ
• ผ้าขาวบางหรือผ้าโปร่งที่ไม่ได้ใช้แล้ว ขึงเป็นชั้นบาง ๆ หน้าไฟ
• กล่องกระดาษเจาะรูตรงกลางแล้วปิดด้วยกระดาษไข ทำเป็นซอฟต์บ็อกซ์จิ๋วราคาศูนย์บาท

วิธีสังเกตว่ากระจายแสงพอหรือยัง ให้มองเงาที่ตกจากสินค้า ถ้าขอบเงายังคมชัดเป็นเส้นแข็งแปลว่าแสงยังตรงเกินไป ถ้าขอบเงาค่อย ๆ จางออก นุ่มขึ้น แปลว่าใช้ได้แล้ว

ระวังเรื่องความร้อนถ้าใช้กระดาษหรือถุงพลาสติกห่อใกล้หลอดไฟมากเกินไป โดยเฉพาะหลอดไส้แบบเก่าที่ยังร้อนจัด ให้เว้นระยะห่างจากหลอดอย่างน้อยหนึ่งฝ่ามือ และเลือกใช้หลอด LED แทนหลอดไส้ถ้าเป็นไปได้ เพราะ LED ร้อนน้อยกว่าและใช้ไฟน้อยกว่ามากเมื่อต้องเปิดถ่ายรูปทุกคืน

ตั้งสมดุลแสงสีในมือถือเอง อย่าปล่อยให้กล้องเดา

โหมดถ่ายรูปอัตโนมัติของมือถือส่วนใหญ่ปรับสมดุลแสงสีหรือไวท์บาลานซ์ให้เองตลอดเวลา ตอนกลางวันมันเดาถูกบ่อย แต่ตอนกลางคืนแสงผสมกันหลายสี มันมักเดาผิดจนภาพเหลืองหรือฟ้าเกิน วิธีแก้คือตั้งค่าด้วยตัวเองครั้งเดียว แล้วใช้ค่าเดิมทุกคืน

ขั้นตอนทำบนมือถือส่วนใหญ่ทำตามนี้ได้

1. เปิดกล้อง สลับไปโหมดโปร หรือโหมดมือถือเรียกว่า Pro ถ้าเป็นแอปกล้องเดิมของเครื่องไม่มีโหมดนี้ ให้โหลดแอปกล้องฟรีที่มีโหมดโปรมาใช้แทน
2. วางกระดาษ A4 สีขาวธรรมดาไว้ในจุดที่จะถ่ายสินค้า เปิดไฟที่จัดไว้ตามข้อก่อนหน้า
3. หาปุ่ม WB หรือคำว่า White Balance ในหน้าจอ ปรับค่าจนกระดาษขาวในจอมองเห็นเป็นสีขาวจริง ไม่เหลือง ไม่ฟ้า
4. จำค่าตัวเลขที่ปรับได้ไว้ หรือถ้าแอปมีปุ่มล็อกค่า ให้กดล็อกไว้ ใช้ค่าเดิมทุกครั้งที่ถ่ายในมุมเดียวกัน

ถ้าไม่อยากยุ่งกับโหมดโปรเลย อีกทางที่ง่ายกว่าคือถ่ายแบบปกติแล้วมาแก้ทีหลังในแอปแต่งรูป ใช้เครื่องมือปรับอุณหภูมิสี ลากไปทางฟ้าจนกระดาษขาวในภาพกลับมาเป็นสีขาว วิธีนี้ทำได้ทุกรุ่นมือถือโดยไม่ต้องมีโหมดพิเศษ

เลือกพื้นหลังและมุมกล้องที่ช่วยแสงน้อยได้มากขึ้น

พื้นหลังก็มีผลกับแสงตอนกลางคืนไม่น้อยกว่าตัวไฟเอง พื้นหลังสีเข้มอย่างโต๊ะไม้สีน้ำตาลเข้มหรือผ้าสีดำ จะกินแสงจนภาพดูมืดกว่าที่ตาเห็นจริง เพราะกล้องมือถือพยายามเฉลี่ยความสว่างทั้งเฟรม ถ้าพื้นหลังมืด มันจะดันความสว่างของทั้งภาพขึ้น ทำให้ตัวสินค้าสว่างจ้าเกิน

พื้นหลังสีอ่อนอย่างกระดาษขาว ผ้าปูโต๊ะสีขาวครีม หรือโฟมบอร์ดสีขาวที่ตัดจากกล่องพัสดุ จะช่วยสะท้อนแสงกลับเข้าตัวสินค้าอีกชั้น เท่ากับได้แหล่งแสงเพิ่มฟรี ๆ โดยไม่ต้องซื้อไฟดวงที่สาม

เรื่องมุมกล้องก็สำคัญ อย่าถ่ายมุมที่หันตัวเองหรือมือถือเข้าหาหลอดไฟตรง ๆ เพราะแสงจะย้อนเข้าเลนส์ทำให้ภาพฟุ้งจางทั้งภาพ ให้ยืนป้องแสงด้วยการหันข้างลำตัวเข้าหาไฟแทน หรือขยับมุมถ่ายให้ไฟอยู่ด้านข้างเฟรมแทนที่จะอยู่ด้านหลังกล้อง

ของจริงจากหน้าร้าน

ลองดูตัวอย่างสมมติของร้านขายกระเป๋าผ้าที่ถ่ายรูปตอนสามทุ่มเป็นประจำ เปรียบเทียบสามแบบที่เคยลองมา

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ตัวเลขรับประกัน แต่สิ่งที่อยากให้เห็นคือ ต้นทุนอุปกรณ์ราวสามร้อยบาทจ่ายครั้งเดียว ใช้ได้ทุกคืนไม่มีวันหมด ถ้าคำนวณต่อเดือนที่ถ่ายรูปสินค้าใหม่ประมาณ 20 คืน เฉลี่ยแล้วตกคืนละ 15-20 บาทในเดือนแรก แล้วเดือนต่อไปแทบไม่มีต้นทุนเพิ่มเลย

เทียบกับการรอถ่ายเฉพาะตอนกลางวันที่มีแดด ของบางชิ้นต้องรอข้ามวันกว่าจะได้ลงขาย ลูกค้าที่ทักถามตอนกลางคืนอาจเปลี่ยนใจไปซื้อร้านอื่นที่ตอบไวกว่าและมีรูปให้ดูทันที

จุดที่คนพลาดบ่อย

พลาดข้อแรก เปลี่ยนหลอดไฟแล้วแต่ลืมปิดไฟดวงเดิมที่เป็นสีเหลือง พอมีแสงสองสีผสมกันในเฟรมเดียว กล้องจะเดาไวท์บาลานซ์ไม่ถูกเลย ยิ่งแก้ยิ่งเพี้ยน ให้ปิดไฟทุกดวงในมุมถ่ายที่ไม่ใช่ไฟที่ตั้งใจใช้ เหลือไว้แค่ชุดที่จัดไว้เท่านั้น

พลาดข้อที่สอง ปรับสีในแอปแต่งรูปจนเกินจริง เพราะอยากให้ภาพสว่างสดใสกว่าที่กระดาษขาวบอก สุดท้ายสินค้าที่ส่งไปถึงมือลูกค้าสีไม่ตรงกับในรูป กลายเป็นเรื่องร้องเรียนแทน ให้ยึดกระดาษขาวเป็นเกณฑ์เสมอ ถ้ากระดาษในภาพขาวจริงคือพอแล้ว ไม่ต้องปรับต่อ

พลาดข้อที่สาม ถ่ายใกล้ไฟมากเกินจนสินค้าผิวมันเกิดจุดสะท้อนแสงเป็นดวงขาว โดยเฉพาะกระเป๋าหนังเทียม ขวดพลาสติกใส หรือเครื่องประดับ ให้ขยับไฟให้ห่างจากสินค้าขึ้นอีกนิด หรือเพิ่มชั้นกระดาษไขให้หนาขึ้นอีกชั้น จุดสะท้อนจะจางลงเอง

สรุปสั้น ๆ

คืนนี้ถ้ามีของใหม่ต้องถ่าย ลองเริ่มจากของที่มีอยู่แล้วในบ้านก่อน หากระดาษไขหรือถุงพลาสติกขาวมาห่อหน้าไฟ แล้ววางกระดาษ A4 ขาวไว้ในเฟรมตอนตั้งค่าไวท์บาลานซ์

ถ้าถ่ายแล้วยังรู้สึกว่าเหลืองอยู่ ให้เช็กก่อนว่ามีไฟดวงอื่นในห้องเปิดค้างอยู่หรือเปล่า ปิดให้เหลือแค่ชุดที่ตั้งใจใช้

พรุ่งนี้ค่อยไปหาซื้อหลอดเดย์ไลท์เพิ่มอีกดวง ราคาไม่ถึงร้อยบาท ใช้ได้ยาว ไม่ต้องพึ่งแดดอีกต่อไป