ถ่ายรูปอาหารให้คนหิว ไม่ใช่แค่ถ่ายให้เห็นว่าเป็นอะไร

เมื่อคืนคุณถ่ายรูปข้าวผัดกะเพราจากร้านตัวเอง แสงในครัวออกเหลืองอมส้ม กดถ่ายเสร็จก็รีบโพสต์เพราะลูกค้ารอออเดอร์อยู่

เปิดดูอีกทีตอนเที่ยงคืน รูปนั้นมีคนกดไลก์สองคน

จานเดียวกัน สูตรเดียวกัน แต่ร้านอื่นโพสต์รูปคล้ายกันแล้วมีคนแชร์เป็นสิบ คุณอาจคิดว่ารสชาติต่างกันมากขนาดนั้นเลยหรือ ความจริงรสชาติอาจไม่ต่างกันเลย แต่รูปที่คุณโพสต์มันไม่ทำให้คนหิว

ปัญหานี้ไม่ได้แก้ด้วยกล้องที่แพงขึ้น มือถือเครื่องเดิมของคุณถ่ายได้ ขอแค่รู้จังหวะและมุมที่ถูกต้อง

ทำไมรูปอาหารถ่ายแล้วดูไม่น่ากิน

สมองคนเรามีปฏิกิริยาต่อรูปอาหารเร็วมาก เห็นปุ๊บรู้สึกอยากกินหรือไม่อยากกินภายในเสี้ยววินาที ตัวกระตุ้นที่ทำให้อยากกินคือควันร้อน สีสดจากของสด และผิวสัมผัสที่มองแล้วรู้ว่ากรอบหรือฉ่ำ

รูปที่ถ่ายไวตอนรีบเสิร์ฟมักขาดตัวกระตุ้นพวกนี้ไปหมด แสงจากหลอดไฟในครัวทำให้สีอาหารซีดลง มุมตรงจากด้านบนทำให้จานดูแบน อาหารเย็นตัวแล้วไม่มีควันให้เห็นเลย

คุณไม่ได้ทำอาหารแย่ลง คุณแค่ถ่ายรูปในจังหวะที่อาหารหมดเสน่ห์ไปแล้ว

อีกอย่างที่หลายคนพลาดกัน รวมทั้งเราเองตอนแรก คือคิดว่าต้องรอมีเวลาว่างค่อยถ่ายทีหลัง พอถ่ายทีหลังอาหารก็เย็นและเหี่ยวไปแล้ว ต้องกลับไปอุ่นใหม่หรือทำจานใหม่ ซึ่งเสียเวลากว่าถ่ายให้ถูกจังหวะตั้งแต่แรกมาก

ข่าวดีคือคุณไม่ต้องเรียนถ่ายภาพเป็นเดือน ไม่ต้องซื้อกล้องใหม่ ไม่ต้องมีสตูดิโอแยกต่างหาก

สิ่งที่ต้องเปลี่ยนมีแค่สามอย่าง คือแสงตอนถ่าย จังหวะที่ถ่าย และมุมที่เลือก ทั้งสามอย่างนี้ทำได้ในครัวบ้านคุณเลย

เลือกแสงที่ทำให้อาหารดูสดจริง

แสงคือตัวตัดสินว่ารูปอาหารของคุณจะดูน่ากินหรือดูซีดตั้งแต่แวบแรก แสงธรรมชาติจากหน้าต่างให้สีที่ตรงความจริงที่สุด ไม่เหลืองไม่ฟ้าเหมือนแสงหลอดไฟ

วางจานอาหารให้แสงส่องมาจากด้านข้าง ไม่ใช่จากด้านหลังคุณ แสงข้างจะสร้างเงาเบา ๆ ให้เห็นมิติของอาหาร

แสงตรงหน้าทำให้จานแบนราบ ไม่มีความลึกให้ตา

ช่วงเวลาที่แสงนุ่มที่สุดคือเช้าก่อนสิบโมงกับบ่ายหลังสี่โมง แสงตอนนี้ไม่แรงจนเกิดเงาดำทึบ และไม่อ่อนจนภาพดูมืดครึ้ม

ถ้าร้านคุณเปิดตลอดวันและต้องถ่ายตอนแดดจัด ให้เอาผ้าขาวบาง ๆ กั้นระหว่างจานกับหน้าต่าง แสงที่ผ่านผ้าจะกระจายตัวนุ่มขึ้นทันที ไม่ทำให้เกิดจุดสว่างจ้าบนหน้าอาหาร

ถ้าต้องถ่ายตอนกลางคืนจริง ๆ ให้เปิดไฟทุกดวงในร้านแล้วเสริมด้วยไฟฉายมือถืออีกเครื่องส่องเฉียงเข้าจาน อย่าใช้แฟลชหน้ากล้องยิงตรงเด็ดขาด เพราะแฟลชทำให้อาหารแบนและมันวาวผิดธรรมชาติ

จัดจานและโชว์เนื้อในให้ดูเหมือนเพิ่งยกออกจากเตา

ความร้อนคือสิ่งที่ทำให้คนหิวเร็วที่สุด ก่อนถ่ายให้คุณเตรียมทุกอย่างพร้อมก่อน จานรองรอ ผักโรยหน้ารอ แล้วค่อยตักอาหารร้อน ๆ ใส่จานทันทีก่อนกดชัตเตอร์

ควันเป็นตัวช่วยที่ทรงพลังที่สุด ถ้าอาหารร้อนพอ ควันจะลอยขึ้นเองในอากาศเย็น

ถ้าครัวคุณไม่เย็นพอ ให้เปิดแอร์สักสิบนาทีก่อนถ่าย อากาศเย็นทำให้ควันจากอาหารร้อนลอยชัดขึ้นมาก บางร้านถึงกับใช้วิธีเปิดฝาหม้อร้อนไว้ข้างจานนอกเฟรมสักครู่ ควันจากหม้อจะลอยผ่านจานพอดี

อีกวิธีที่ร้านอาหารมืออาชีพใช้บ่อยคือถ่ายตอนกำลังราดซอสหรือโรยพริกไทย จับจังหวะให้ซอสกำลังไหลลงจานพอดี ภาพแบบนี้ให้ความรู้สึกว่าอาหารเพิ่งเสร็จ ไม่ใช่ถ่ายตอนตั้งทิ้งไว้นาน

สำหรับเมนูที่มีน้ำซุป ให้คุณตักน้ำซุปราดทับเนื้อสัตว์อีกครั้งก่อนถ่าย จะได้ผิวมันวาวชวนกิน ไม่ใช่ผิวแห้งที่ทิ้งไว้จนเย็น

เลือกมุมกล้องให้เข้ากับอาหารแต่ละชนิด

มุมถ่ายไม่มีสูตรตายตัวเดียวสำหรับทุกเมนู คุณต้องเลือกมุมตามรูปทรงของอาหารเป็นหลัก

มุมบนลงล่างเหมาะกับอาหารที่จัดเรียบร้อยเป็นแผง เช่น ข้าวกล่อง อาหารจานเดียวที่มีหลายอย่างในจานเดียว หรือโต๊ะที่มีหลายจานวางร่วมกัน มุมนี้ทำให้เห็นภาพรวมทั้งหมดในกรอบเดียว

มุมเฉียง 45 องศาเหมาะกับอาหารที่มีความสูง เช่น เบอร์เกอร์ เค้ก ก๋วยเตี๋ยวที่มีของโรยหน้าซ้อนกันหลายชั้น มุมนี้ทำให้เห็นทั้งความสูงและหน้าตาด้านบนพร้อมกัน

มุมระดับสายตาเหมาะกับเครื่องดื่มและของที่ต้องเห็นการไหลของของเหลว เช่น น้ำแข็งใสที่มีน้ำเชื่อมราดอยู่ หรือชานมที่กำลังเทลงแก้ว

ลองถ่ายเมนูขายดีที่สุดของร้านด้วยสามมุมนี้สักครั้ง แล้วเทียบดูว่ามุมไหนทำให้จานนั้นดูน่ากินที่สุด

จำมุมนั้นไว้ใช้กับเมนูรูปทรงคล้ายกันตลอด ไม่ต้องลองใหม่ทุกครั้งที่ถ่าย

เมนูเครื่องดื่มเย็นและของหวานแช่เย็นมีเงื่อนไขเพิ่มอีกอย่าง คือต้องถ่ายให้เร็วก่อนน้ำแข็งละลายหรือไอศกรีมเยิ้ม

เตรียมแก้ว ผ้ารองแก้ว และมุมกล้องให้พร้อมก่อน แล้วค่อยเทเครื่องดื่มหรือตักไอศกรีมใส่ภาชนะเป็นขั้นตอนสุดท้าย เหมือนกับวิธีทำอาหารร้อน

หยดน้ำเกาะข้างแก้วช่วยให้ดูเย็นฉ่ำยิ่งขึ้น ถ้าไม่มีให้ใช้สเปรย์ฉีดน้ำเปล่าพ่นบาง ๆ ก่อนถ่าย ก็ได้ผลเหมือนกัน

อีกจุดที่ทำให้ภาพน่ากินขึ้นคือการโชว์เนื้อในของอาหาร ไม่ใช่แค่ถ่ายจากด้านนอกเพียงอย่างเดียว

ถ้าเป็นเมนูที่มีชีสยืด ให้ถ่ายจังหวะกำลังยกช้อนขึ้นแล้วชีสกำลังไหลตาม ถ้าเป็นแซนวิชหรือเบอร์เกอร์ ให้ผ่าครึ่งวางข้างกันแล้วถ่ายให้เห็นชั้นในเรียงกันชัด

ถ้าเป็นเมนูทอด ให้หักหรือกัดมุมหนึ่งเล็กน้อยก่อนถ่าย เพื่อให้เห็นว่าข้างในกรอบหรือเนื้อแน่นแค่ไหน คนดูจะจินตนาการรสชาติได้จากภาพเดียว

ถ้าเป็นเมนูน้ำ เช่น ต้มยำหรือแกง ให้ตักช้อนหนึ่งยกขึ้นเหนือจานเล็กน้อย ให้เห็นเนื้อสัตว์หรือเครื่องแกงชัดกว่าตอนจมอยู่ในน้ำ

ภาพแบบนี้ถ่ายยากกว่าภาพจานเปล่านิดหน่อย เพราะต้องกะจังหวะให้พอดี แต่ใช้ได้แค่ครั้งเดียวต่อการทำเมนูหนึ่งจาน แล้วเก็บไว้ใช้ซ้ำได้อีกนาน

ใส่ตัวช่วยเสริมให้ภาพมีชีวิต

จานอาหารวางอยู่คนเดียวกลางเฟรมเปล่า ๆ มักดูเหมือนภาพในเมนูมากกว่าภาพที่ทำให้อยากกิน คุณเพิ่มความมีชีวิตให้รูปได้ง่าย ๆ ด้วยของใกล้ตัวในร้าน

มือที่กำลังหยิบตะเกียบ ช้อนที่กำลังตักคำแรก หรือมือที่กำลังบีบมะนาวใส่ ภาพเหล่านี้ทำให้คนดูรู้สึกเหมือนตัวเองกำลังจะกินคำนั้นด้วย

ผ้าเช็ดปากผืนเดียวรองใต้จาน ถ้วยน้ำจิ้มเล็ก ๆ วางข้าง หรือใบผักสดโรยเพิ่มอีกนิด ของพวกนี้ไม่ได้เปลี่ยนอาหาร แต่ทำให้องค์ประกอบในภาพดูมีเรื่องราวมากขึ้น

ข้อควรระวังคืออย่าใส่ของประกอบมากเกินจนแย่งซีนอาหาร กติกาง่าย ๆ คือใส่ได้ไม่เกินสองอย่างต่อภาพ แล้วให้อาหารอยู่กลางเฟรมเสมอ

ถ้าร้านคุณขายคนเดียวไม่มีใครช่วยถือกล้อง ให้ตั้งขาตั้งมือถือแล้วใช้มือข้างที่ว่างเป็นมือในภาพเอง กดถ่ายด้วยรีโมทบลูทูธหรือตั้งเวลาถ่ายสิบวินาทีก็ทำได้ ไม่ต้องรอให้มีคนมาช่วย

เลือกพื้นหลังที่ดันอาหารให้เด่น ไม่ใช่แย่งซีน

พื้นหลังที่ดีที่สุดไม่ใช่พื้นหลังที่สวยที่สุด แต่เป็นพื้นหลังที่ทำให้สีของอาหารเด่นขึ้น

อาหารสีเข้มอย่างต้มยำ แกงเผ็ด หรือของทอดสีน้ำตาลทอง เข้ากับพื้นหลังสีอ่อน เช่น โต๊ะไม้สีอ่อนหรือผ้าปูสีขาวครีม สีจะตัดกันชัดจนอาหารดูเด่นทันที

อาหารสีอ่อนอย่างข้าวสวย ปลานึ่ง หรือขนมสีขาว เข้ากับพื้นหลังสีเข้ม เช่น กระดานดำหรือผ้าปูสีน้ำตาลเข้ม จะช่วยให้จานไม่จมหายไปกับโต๊ะ

โต๊ะกินข้าวธรรมดาที่บ้านคุณใช้ถ่ายได้จริง ไม่ต้องมีฉากพิเศษ

แค่เช็ดโต๊ะให้สะอาด เก็บของที่ไม่เกี่ยวออกจากเฟรมทั้งหมด แล้วเลือกผ้าปูสีให้ตัดกับอาหารตามหลักด้านบน

ถ้าไม่มีผ้าปูสีที่ต้องการ กระดาษห่อของหรือแผ่นรองตัดที่ขายตามร้านเครื่องครัวใช้แทนได้ ราคาไม่ถึงร้อยบาทและเก็บไว้ใช้ถ่ายได้เรื่อย ๆ ไม่ต้องซื้อฉากใหม่ทุกเดือน

ของจริงจากหน้าร้าน

ลองดูตัวอย่างสมมติของร้านขายอาหารตามสั่งที่โพสต์เมนูเดิมสามแบบ ในสัปดาห์ที่ต่างกัน เพื่อเทียบว่าคนหยุดดูรูปนานขึ้นไหม

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ตัวเลขที่รับประกันว่าร้านคุณจะได้เท่ากัน

แต่ประเด็นที่อยากให้เห็นคือทิศทาง เปลี่ยนแค่แสงกับจังหวะถ่าย คนหยุดดูและคนทักเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

เมนู วัตถุดิบ และราคา ไม่ได้เปลี่ยนแม้แต่บาทเดียว สิ่งที่เปลี่ยนมีอย่างเดียวคือจังหวะและมุมตอนกดชัตเตอร์

ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นก็แทบเป็นศูนย์ ผ้าขาวบางกั้นแสงราคาไม่กี่สิบบาท ผ้าปูโต๊ะอีกผืนก็ใช้ได้เป็นปี ต้นทุนที่แท้จริงคือเวลาที่คุณเสียเพิ่มถ่ายละสองสามนาที

จุดที่คนพลาดบ่อย

พลาดข้อแรก แต่งรูปจนสีเพี้ยนไปจากของจริง เพิ่มความอิ่มสีจนน้ำแกงกลายเป็นสีที่ไม่มีในชีวิตจริง ลูกค้าเห็นรูปแล้วสั่ง

พอของจริงมาถึงสีไม่ตรงกับรูป เกิดความรู้สึกว่าโดนหลอก แม้อาหารจะอร่อยเหมือนเดิมก็ตาม คุณปรับสีได้ แต่ต้องยังใกล้เคียงของจริงที่เห็นตรงหน้า

พลาดข้อที่สอง ถ่ายอาหารทิ้งไว้นานเกินไปก่อนกดชัตเตอร์ ยิ่งตั้งกล้อง ปรับมุม เช็กแสงนาน อาหารยิ่งเย็นและเหี่ยวลงทุกวินาที

ทางที่ดีคือตั้งกล้องและจัดฉากให้เสร็จก่อน แล้วค่อยตักอาหารร้อน ๆ ใส่จานเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนกดถ่ายทันที

พลาดข้อที่สาม ถ่ายเมนูเดียวกันซ้ำมุมเดิมทุกครั้งจนคนดูรู้สึกเดจาวู ลูกค้าที่ตามเพจมานานจะเลื่อนผ่านเพราะคิดว่าเคยเห็นแล้ว

ให้คุณสลับมุมหรือสลับของประกอบฉากบ้างทุกสองสามครั้งที่โพสต์เมนูเดิม แค่เปลี่ยนถ้วยน้ำจิ้มหรือเปลี่ยนพื้นหลัง ก็ทำให้ภาพดูใหม่ได้แล้ว

ทั้งสามข้อนี้แก้ได้ในการถ่ายครั้งต่อไปเลย ไม่ต้องรื้อระบบร้านใหม่ทั้งหมด

สรุปสั้น ๆ

คืนนี้เลือกทำอย่างเดียวก่อนก็พอ เปิดเมนูขายดีที่สุดของร้านคุณขึ้นมาดู แล้วถ่ายใหม่หนึ่งรูปตามหลักแสงข้างกับมุมเฉียง

ตั้งกล้องและจัดโต๊ะให้เสร็จก่อน แล้วค่อยตักอาหารร้อน ๆ ใส่จานเป็นขั้นตอนสุดท้าย ถ่ายตอนควันยังลอยอยู่

เทียบรูปใหม่กับรูปเก่าที่เคยโพสต์เมนูเดียวกัน ดูว่าคุณเองเห็นแล้วอยากกินมากกว่าไหม

ถ้าคุณเห็นความต่างแล้ว คนดูก็เห็นความต่างเหมือนกัน