เลิกเทียบร้านตัวเองกับร้านที่โตกว่า

เมื่อคืนคุณเปิดมือถือก่อนนอน เลื่อนผ่านร้านตัวเองที่เพิ่งปิดยอดวันนี้ได้สามออเดอร์ แล้วก็ไปเจอสตอรี่ของร้านที่ขายของแบบเดียวกัน โชว์กล่องพัสดุกองเป็นภูเขาพร้อมแคปชัน "วันนี้แพ็กจนมือชา"

ใจแป้วขึ้นมาทันที มือวางมือถือลง แต่หัวยังคิดต่อ ทำไมร้านเขาไปได้ขนาดนั้น ทำไมร้านเราสามออเดอร์ ทั้งที่ก็ตั้งใจทำเหมือนกัน คืนนั้นนอนไม่หลับ ตื่นเช้ามาก็ยังคาใจ โพสต์ของวันนี้เลยออกมาแบบไม่มีแรง เขียนแคปชันขอไปที แต่งรูปก็ไม่ได้ตั้งใจเท่าไหร่

เรื่องนี้ไม่ได้เกิดกับคุณคนเดียว และปัญหาไม่ได้อยู่ที่ร้านคุณเล็ก ปัญหาอยู่ที่วิธีดูร้านใหญ่แล้วเอามาเทียบกับตัวเอง

ทำไมเห็นร้านใหญ่แล้วใจเสียทุกที

สิ่งที่คุณเห็นบนหน้าฟีดไม่ใช่ภาพจริงทั้งหมด มันคือส่วนที่รอดแล้วเท่านั้น ร้านที่กองพัสดุเป็นภูเขาวันนี้ อาจเคยขายไม่ได้เลยสามเดือนตอนเริ่ม อาจเคยมีทีมช่วยแพ็กสี่คน อาจอยู่ในธุรกิจมาแปดปีก่อนคุณจะเริ่มด้วยซ้ำ แต่สิ่งเหล่านี้ไม่มีใครถ่ายลงสตอรี่ มีแต่ภาพตอนกำลังไปได้สวย

อีกเรื่องที่ทำให้ใจเสียหนักขึ้นคือการเทียบผิดขนาด เอาร้านที่มีทุนมากกว่า มีคนช่วยมากกว่า เปิดมานานกว่า มาวัดกับร้านที่คุณทำคนเดียวตอนดึกหลังงานประจำ มันเหมือนเอานักวิ่งที่ซ้อมมาสิบปีมาเทียบกับคนเพิ่งเริ่มวิ่งเดือนแรก แพ้ตั้งแต่ยังไม่ได้เริ่มเทียบ

ปิดร้านที่ทำให้ใจเสียก่อน ไม่ใช่ปิดร้านที่ให้ความรู้

ไม่ต้องเลิกตามร้านอื่นทั้งหมด บางร้านให้ไอเดียแต่งรูป บางร้านให้ไอเดียแคปชันได้จริง แต่ต้องแยกให้ออกว่าร้านไหนดูแล้วได้ไอเดีย ร้านไหนดูแล้วรู้สึกแย่กับตัวเอง

ลองทำแบบนี้คืนนี้เลย เปิดรายชื่อเพจหรือบัญชีที่คุณตามอยู่ ไล่ดูทีละร้าน ถามตัวเองสั้น ๆ ว่า "ดูร้านนี้แล้วรู้สึกอยากลงมือทำ หรือรู้สึกอยากปิดแอป" ถ้าคำตอบเป็นอย่างหลังสามครั้งติดกัน ให้กดเงียบการแจ้งเตือนไว้ก่อน ไม่ต้องเลิกติดตามให้เขารู้สึกแปลก แค่ไม่ต้องให้ขึ้นหน้าฟีดทุกวัน

ร้านที่ควรเก็บไว้ตามคือร้านที่โพสต์วิธีทำ ไม่ใช่ร้านที่โพสต์แต่ผลลัพธ์ ร้านที่บอกว่า "วันนี้แก้ปัญหาลูกค้าต่อรองยังไง" มีประโยชน์กว่าร้านที่บอกแค่ "วันนี้ยอดทะลุหลักแสน" เพราะอย่างแรกเอาไปใช้ต่อได้ อย่างหลังเอาไปทำอะไรไม่ได้เลยนอกจากรู้สึกแพ้

อีกวิธีเช็กเร็ว ๆ คือดูว่าดูร้านนั้นจบแล้วมือคุณอยากหยิบมาทำต่อ หรือแค่วางมือถือแล้วถอนหายใจ ถ้าเป็นแบบหลังบ่อย ๆ ให้ตัดออกจากฟีดไปก่อน ไม่ต้องรู้สึกผิด เพราะการดูแลใจตัวเองให้พร้อมทำงานต่อ สำคัญกว่าการรู้ทุกความเคลื่อนไหวของคนอื่น

เปลี่ยนคำถามจาก "เขาได้เท่าไหร่" เป็น "เขาทำอะไร"

ทุกครั้งที่เผลอไปเห็นร้านที่โตกว่า แทนที่จะถามตัวเองว่าเขาขายได้เท่าไหร่ ให้ฝึกถามใหม่ว่า วันนี้เขาทำอะไรที่เราลองทำตามได้ในคืนนี้

ตัวอย่างเช่น เห็นร้านเสื้อผ้าไลฟ์แล้วมีคนดูเยอะ อย่าเพิ่งคิดถึงยอดคนดู ให้สังเกตแทนว่าเขาตั้งกล้องมุมไหน พูดเปิดไลฟ์ว่าอะไรในสามสิบวินาทีแรก ใช้คำแบบไหนตอนบอกราคา สามอย่างนี้เอากลับมาปรับใช้กับไลฟ์ของคุณได้ทันที โดยไม่ต้องมีทุนหรือทีมเท่าเขา

วิธีที่ทำให้ติดเป็นนิสัยได้จริงคือเปิดโน้ตในมือถือไว้หนึ่งหน้า ตั้งชื่อว่า "ขอยืมไอเดีย" ทุกครั้งที่เห็นร้านอื่นทำอะไรที่น่าสนใจ จดสั้น ๆ บรรทัดเดียว เช่น "ร้านขนมใช้คำว่าอบใหม่ทุกเช้าในทุกโพสต์" แล้วปิดแอปไปทำงานต่อ ไม่ต้องเลื่อนดูต่อว่าเขาขายได้กี่ออเดอร์

ตั้งตัวเลขของตัวเองแทนตัวเลขของเขา

เหตุผลที่การเทียบกับร้านอื่นทำร้ายใจได้ง่าย เพราะคุณไม่มีตัวเลขของตัวเองมายืนอยู่ข้าง ๆ เลยเอาตัวเลขของคนอื่นมาเป็นไม้บรรทัดแทน พอไม่มีไม้บรรทัดของตัวเอง เทียบเมื่อไหร่ก็แพ้เมื่อนั้น

วิธีแก้คือจดตัวเลขร้านตัวเองไว้ทุกสิ้นเดือน ไม่ต้องซับซ้อน จดแค่สี่ตัวพอ

• จำนวนออเดอร์ทั้งเดือน
• ยอดขายรวมทั้งเดือน
• จำนวนลูกค้าที่ซื้อซ้ำ
• กำไรที่เหลือจริงหลังหักต้นทุนทั้งหมด

เดือนถัดไปเทียบตัวเลขชุดนี้กับเดือนก่อน ไม่เทียบกับร้านอื่น ถ้าออเดอร์เดือนนี้ 45 ออเดอร์ เดือนก่อน 38 ออเดอร์ นั่นคือร้านคุณโตขึ้นจริง แม้จะยังห่างไกลจากร้านที่แพ็กเป็นภูเขาก็ตาม ตัวเลขของตัวเองเทียบกับตัวเองเดือนก่อนหน้า เป็นไม้บรรทัดเดียวที่ยุติธรรมกับคุณจริง ๆ

ถ้าเดือนไหนตัวเลขลดลง ให้ถามต่อว่าลดเพราะอะไร ของหมดสต๊อก โพสต์น้อยลง หรือช่วงนั้นมีเทศกาลที่คนไม่ซื้อของแบบนี้ คำตอบแบบนี้ใช้แก้ปัญหาได้จริง ต่างจากการถามว่าทำไมเราไม่โตเท่าร้านนั้น ซึ่งไม่มีทางตอบได้เลยเพราะจุดเริ่มต้นคนละจุดกัน

ลองคิดเป็นตัวเลขให้เห็นภาพ สมมติเดือนนี้ขายได้ 45 ออเดอร์ เฉลี่ยชิ้นละ 280 บาท ยอดรวม 12,600 บาท เดือนก่อนขายได้ 38 ออเดอร์ ยอดรวม 10,640 บาท ส่วนต่างคือ 1,960 บาทต่อเดือน ถ้าโตแบบนี้ทุกเดือนติดต่อกันครึ่งปี ยอดจะขยับจากหลักหมื่นต้นเป็นหลักสองหมื่นได้เองโดยไม่ต้องรอให้เท่าร้านที่แพ็กเป็นภูเขา ตัวเลขนี้ต่างหากที่บอกว่าร้านคุณกำลังไปถูกทาง ไม่ใช่ตัวเลขของร้านคนอื่น

หาร้านที่โตกว่านิดเดียว แทนร้านที่โตกว่ามาก

ถ้าอยากมีร้านไว้เทียบจริง ๆ ให้เลือกร้านที่ขนาดใกล้เคียงคุณ แล้วโตกว่าแค่หนึ่งก้าว ไม่ใช่ร้านที่ทิ้งห่างจนมองไม่เห็นฝุ่น

ร้านที่ขายวันละสิบออเดอร์เหมือนคุณ แต่เพิ่งขยับไปได้วันละสิบห้าออเดอร์เมื่อเดือนก่อน มีประโยชน์กับคุณมากกว่าร้านที่ขายวันละสามร้อยออเดอร์ เพราะสิ่งที่เขาเพิ่งทำเพื่อขยับจากสิบเป็นสิบห้า คุณลองทำตามได้ทันทีในสภาพที่ใกล้เคียงกัน ส่วนร้านที่ขายวันละสามร้อยออเดอร์ ใช้ระบบและทีมที่คุณยังไม่มี เอาวิธีเขามาใช้ตอนนี้อาจจะยังไม่พอดีกับร้านคุณ

วิธีหาร้านแบบนี้ไม่ยาก ลองสังเกตร้านที่ขายของประเภทเดียวกันในกลุ่มเฟซบุ๊กหรือที่เจอผ่านการค้นหา ดูจำนวนคอมเมนต์ ยอดไลก์ หรือรีวิวคร่าว ๆ ถ้าใกล้เคียงกับร้านคุณแต่ดูมีการเคลื่อนไหวมากกว่านิดหน่อย เก็บร้านนั้นไว้เป็นร้านอ้างอิง แล้วถามตัวเองทุกเดือนว่าเขาเพิ่งขยับอะไร ไม่ใช่ว่าเขาไปได้ไกลแค่ไหน

ร้านอ้างอิงแบบนี้เปลี่ยนได้เรื่อย ๆ ตามพัฒนาการของร้านคุณเอง เดือนนี้อาจดูร้านที่ขายวันละสิบห้าออเดอร์ พอร้านคุณขยับไปถึงระดับนั้นแล้ว ก็เปลี่ยนไปดูร้านที่ขายวันละยี่สิบออเดอร์แทน ไต่ทีละขั้นแบบนี้ วันหนึ่งจะพบว่าตัวเองผ่านร้านที่เคยดูไม่เห็นฝุ่นไปได้จริง โดยไม่รู้สึกว่ากำลังฝืนวิ่งตามใคร เพราะแต่ละก้าวมันสั้นพอที่จะเอื้อมถึง

มีวันที่ไม่เปิดดูร้านใครเลย

ร้านคนเดียวส่วนใหญ่เปิดมือถือทั้งวัน ทั้งตอบแชท ทั้งดูออเดอร์ ทั้งเผลอไปดูร้านคนอื่นระหว่างพักมือ พอเปิดตลอด โอกาสเจอร้านที่ทำให้ใจเสียก็มีตลอดเช่นกัน

ลองกำหนดวันในสัปดาห์ไว้หนึ่งวัน เป็นวันที่เปิดมือถือเฉพาะเรื่องร้านตัวเอง ไม่เลื่อนดูร้านอื่นเลยทั้งวัน ถ้าทำไม่ได้ทั้งวัน ให้เริ่มจากช่วงเวลาสั้น ๆ ก่อน เช่น สองชั่วโมงหลังตื่นนอน เป็นช่วงที่ทำงานร้านตัวเองอย่างเดียว ไม่เปิดฟีดใคร

ช่วงเวลาที่ห้ามเปิดดูร้านอื่นเด็ดขาดคือก่อนนอน เพราะสมองจะเอาสิ่งสุดท้ายที่เห็นไปคิดต่อทั้งคืนแบบที่เกิดขึ้นในเรื่องเปิดบทความนี้ ถ้าอยากเลื่อนมือถือก่อนนอนจริง ๆ ให้เลื่อนดูออเดอร์หรือคอมเมนต์ของร้านตัวเองแทน อย่างน้อยสิ่งที่เห็นสุดท้ายจะเป็นเรื่องที่ทำอะไรกับมันได้ในวันพรุ่งนี้

ของจริงจากหน้าร้าน

ลองดูตัวอย่างสมมติของแม่ค้าสองคนที่ขายของประเภทเดียวกัน เริ่มขายพร้อมกันเมื่อหกเดือนก่อน คนหนึ่งเปิดฟีดร้านใหญ่ทุกคืนก่อนนอน อีกคนจดตัวเลขร้านตัวเองแทน

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ตัวเลขที่รับประกันว่าจะเกิดกับทุกร้าน แต่ประเด็นที่อยากให้เห็นคือเวลา 40 นาทีต่อคืนที่ใช้เลื่อนดูร้านอื่น รวมหนึ่งเดือนคือประมาณ 20 ชั่วโมง เวลาขนาดนี้เอาไปถ่ายรูปสินค้าใหม่ทั้งร้าน หรือเขียนชุดคำตอบแชทสำเร็จรูปได้ครบทุกหมวดเลย

สิ่งที่เปลี่ยนไม่ใช่ร้านใหญ่หายไปจากหน้าฟีด แต่เป็นการเลือกเอาเวลาไปทำสิ่งที่ทำให้ร้านตัวเองขยับ แทนที่จะเอาไปดูร้านที่ตัวเองยังทำอะไรไม่ได้กับมัน

จุดที่คนพลาดบ่อย

พลาดข้อแรก เลิกดูร้านใหญ่ได้ แต่ไปเปิดค้นหาชื่อร้านเองแทน กดเงียบเพจไปแล้ว แต่ยังพิมพ์ชื่อร้านค้นหาเองทุกคืน ผลลัพธ์ที่ได้เหมือนเดิมทุกอย่าง ถ้าจะเลิกดูจริง ต้องเลิกทั้งการตามและการค้นหา อย่างน้อยในช่วงแรกที่ยังคุมใจตัวเองไม่อยู่

พลาดข้อที่สอง เทียบแค่ยอดขาย ไม่เทียบต้นทุนและแรงที่ใช้ ร้านที่ขายได้เยอะกว่า บางทีมีค่าแอดเดือนละหลักหมื่น มีคนช่วยแพ็กสองคน ทำงานเต็มเวลา ในขณะที่คุณทำหลังเลิกงานคนเดียว การเทียบแค่ตัวเลขยอดโดยไม่มองต้นทุนที่แต่ละร้านมี ทำให้รู้สึกแพ้ทั้งที่ไม่ได้อยู่ในสนามเดียวกันจริง

พลาดข้อที่สาม ใช้การเทียบเป็นข้ออ้างไม่ลงมือทำ บางคนเห็นร้านใหญ่แล้วท้อจนคิดว่า "ทำไปก็สู้เขาไม่ได้ เลิกทำดีกว่า" ทั้งที่ยังไม่ได้ลองปรับอะไรเลย การเทียบที่ดีต้องจบด้วยการลงมือทำหนึ่งอย่าง ไม่ใช่จบด้วยการเลิกทำทุกอย่าง

สามข้อนี้มีจุดร่วมเดียวกันคือทำแล้วรู้สึกเหมือนแก้ปัญหา แต่จริง ๆ ยังวนอยู่ที่เดิม ถ้าลองทำครบทุกวิธีในบทความนี้แล้วยังรู้สึกแบบเดิม ให้กลับมาเช็คสามข้อนี้ก่อน เพราะส่วนใหญ่ปัญหาซ่อนอยู่ในนี้เอง ไม่ใช่ว่าวิธีที่ใช้ไม่ได้ผล

สรุปสั้น ๆ

คืนนี้เปิดรายชื่อเพจที่ตามอยู่ แล้วกดเงียบร้านที่ดูแล้วรู้สึกแย่กับตัวเองสักสามร้านก่อน ไม่ต้องเลิกติดตามให้เขารู้

จากนั้นเปิดโน้ตขึ้นมาหนึ่งหน้า จดตัวเลขร้านตัวเองของเดือนนี้ไว้สี่ตัว ออเดอร์ ยอดขาย ลูกค้าซื้อซ้ำ และกำไรที่เหลือจริง

สิ้นเดือนหน้าเปิดโน้ตหน้าเดิมมาเทียบ ดูว่าตัวเลขไหนขยับขึ้น ตัวเลขไหนต้องแก้ ใช้ตัวเลขของตัวเองเป็นไม้บรรทัด ไม่ใช่ยอดของร้านที่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเขาเริ่มมาก่อนกี่ปี