ถ่ายรูปของสีดำไม่ให้จมหาย เห็นทรงเห็นลายชัดขึ้น

คุณถ่ายกระเป๋าหนังสีดำใบใหม่วางบนโต๊ะกินข้าว ถ่ายด้วยมือถือเหมือนทุกครั้งที่ผ่านมา พอเปิดดูรูปในแอป กระเป๋าทั้งใบกลายเป็นก้อนดำทึบ มองไม่เห็นเส้นตะเข็บ มองไม่เห็นหัวซิป มองไม่ออกด้วยซ้ำว่าหนังผิวเรียบหรือหนังลาย

โพสต์ไปแล้วมีคนทักมาถามว่า "หนังแท้หรือหนังเทียมคะ ในรูปดูไม่ออกเลย" คุณพิมพ์ตอบไปว่าหนังแท้ แต่ลูกค้าก็เงียบหายไป เพราะคำตอบที่พิมพ์ช่วยอะไรไม่ได้เลย ถ้ารูปยังไม่บอกอะไรตั้งแต่แรก

เสื้อยืดดำ กระเป๋าดำ รองเท้าหนังดำ ของสีเข้มแทบทุกชิ้นเจอปัญหาแบบเดียวกัน ถ่ายแล้วจมหายในเงา ทั้งที่ของจริงตรงหน้าคุณสวยกว่ารูปมาก

ปัญหานี้ไม่ได้แก้ด้วยการซื้อกล้องแพงขึ้น หรือรอแสงธรรมชาติที่สวยเป๊ะแบบในคลิปสอนถ่ายรูป มันแก้ได้ด้วยของที่มีอยู่แล้วในบ้าน แค่รู้ว่าต้องจัดตรงไหนก่อนกดถ่าย

ทำไมของสีเข้มถึงถ่ายแล้วจมหาย

กล้องมือถือวัดแสงเฉลี่ยจากทั้งเฟรม พอในเฟรมมีของสีเข้มเต็มพื้นที่ กล้องจะเข้าใจว่าฉากนี้มืดเกินไป แล้วดันแสงขึ้นเองอัตโนมัติ ผลคือพื้นหลังสว่างจ้าขึ้นทันที แต่ตัวสินค้าสีดำกลับยิ่งจมเข้าไปเป็นเงาทึบ เพราะกล้องไม่รู้ว่าควรเปิดแสงตรงจุดไหนของภาพ

อีกสาเหตุคือแสงที่ตกกระทบสินค้าเป็นแสงตรงหน้าเกินไป ไม่มีมุมเฉียงเลย พื้นผิวสีเข้มต้องอาศัยเงาอ่อน ๆ ถึงจะเห็นทรงและลายผ้าหรือลายหนัง ถ้าแสงตรงหน้าเกินไป ทุกจุดบนตัวสินค้าจะสว่างเท่ากันหมด ภาพเลยแบนดูเป็นก้อนเดียว ไม่ใช่เพราะกล้องไม่ดีหรือของไม่สวย แค่แสงกับพื้นหลังยังไม่เข้ากับสีของสินค้าเท่านั้นเอง

ของสีเข้มที่ผิวมันวาวอย่างหนังเคลือบหรือผ้าซาตินยิ่งเจอปัญหาซ้อนอีกชั้น เพราะพื้นผิวมันสะท้อนแสงจุดใดจุดหนึ่งเป็นจุดขาวจ้า ในขณะที่ส่วนอื่นยังมืดสนิทอยู่เหมือนเดิม ภาพเลยดูมีจุดขาวลอยอยู่กลางก้อนดำ ไม่ได้ช่วยให้เห็นทรงหรือรายละเอียดเพิ่มขึ้นเลย

เลือกพื้นหลังที่ไม่แย่งซีนกับสีของสินค้า

พื้นหลังคือจุดแรกที่ทำให้กล้องตัดสินใจผิด ถ้าเอาของดำวางบนโต๊ะสีขาวจ้าหรือผ้าปูขาวสว่าง กล้องจะพยายามลดแสงลงเพื่อให้พื้นหลังไม่ขาวเกิน แล้วของดำก็ยิ่งดำลึกจนหมดรายละเอียด กลับกัน ถ้าเอาของดำวางบนพื้นดำเหมือนกัน กล้องจะดันแสงขึ้นสุด แล้วของก็จมหายไปกับพื้นเลย

ทางที่ใช้ได้ดีที่สุดคือพื้นหลังโทนกลาง ไม่ขาวจัดไม่ดำจัด เช่น

• ผ้าสีเทาอ่อนหรือเทากลาง หาซื้อเป็นผ้าคอตตอนสีพื้นได้ทั่วไป ราคาไม่ถึงร้อยบาทต่อเมตร
• กระดาษการ์ดสีครีมหรือสีน้ำตาลอ่อน ใช้ได้กับกระเป๋าหนังและรองเท้าโดยเฉพาะ
• ไม้สีอ่อนแบบโต๊ะไม้ธรรมชาติ ให้ความรู้สึกพรีเมียมกับของสีดำได้ดี
• ผ้าสีเข้มแต่มีเฉดต่างจากสินค้าชัดเจน เช่น สินค้าดำสนิทวางบนผ้ากำมะหยี่สีน้ำเงินเข้ม จะเห็นขอบสินค้าชัดกว่าวางบนดำด้วยกัน

กติกาง่าย ๆ คือให้พื้นหลังกับสินค้าต่างโทนกันอย่างน้อยสองระดับความสว่าง กล้องจะไม่งงว่าควรวัดแสงตรงไหน แล้วรายละเอียดของสินค้าจะโผล่ออกมาเอง

จัดแสงเฉียงข้างให้เกิดเงาอ่อน ๆ บอกทรง

ของสีเข้มต้องการเงาเล็กน้อยมากกว่าของสีอ่อน เพราะเงาคือสิ่งที่ทำให้ตาคนมองเห็นความนูนความเว้าของพื้นผิว ถ้าแสงตรงหน้าหมด เงาจะหายไปทั้งหมด ภาพเลยดูแบน

วิธีที่ทำได้จริงในบ้านคือถ่ายข้างหน้าต่างตอนกลางวัน วางสินค้าให้แสงจากหน้าต่างตกกระทบด้านข้างทำมุมประมาณ 45 องศา ไม่ใช่ตกตรงจากด้านหน้า ลองขยับสินค้าหมุนไปมาช้า ๆ แล้วดูในจอมือถือ จะเห็นจังหวะที่เงาเริ่มไล่ระดับสวยและเห็นลายผ้าหรือลายหนังชัดขึ้น

ถ้าบ้านไม่มีแสงหน้าต่างดีพอ ใช้โคมไฟตั้งโต๊ะธรรมดาวางเฉียงด้านข้างแทนได้ ห่างจากสินค้าประมาณหนึ่งช่วงแขน แล้วเอากระดาษขาวบาง ๆ กั้นหน้าโคมไฟไว้หนึ่งชั้น แสงจะนุ่มขึ้นไม่แข็งจนเกิดจุดสะท้อนแสงจ้า

ข้อควรระวังคืออย่าใช้แฟลชหน้ากล้องยิงตรงสินค้าเด็ดขาด เพราะแสงแฟลชตรง ๆ จะทำให้ของมันวาวเกิดจุดขาวแสบตาตรงกลางภาพ แล้วส่วนที่เหลือก็ยังมืดเหมือนเดิม แก้ปัญหาไม่ได้จริง

ปรับค่าแสงในกล้องเอง อย่าปล่อยให้ระบบออโต้ตัดสินใจ

กล้องมือถือส่วนใหญ่ให้แตะหน้าจอตรงจุดที่อยากให้ชัดและวัดแสง แล้วจะมีแถบเลื่อนแสงขึ้นมาข้าง ๆ จุดที่แตะ ปกติเป็นรูปพระอาทิตย์เล็ก ๆ ให้ลากขึ้นลากลงได้

ขั้นตอนที่ใช้ได้กับของสีเข้มทุกชิ้นคือ แตะโฟกัสตรงตัวสินค้า ไม่ใช่ตรงพื้นหลัง แล้วลองลากแถบแสงลงเล็กน้อย ประมาณลบ 0.3 ถึงลบ 0.7 ค่า ภาพจะดูมืดลงนิดหน่อยในจอ แต่รายละเอียดบนตัวสินค้าสีดำจะเริ่มโผล่ออกมาแทนที่จะเป็นก้อนเงาทึบ เพราะกล้องเลิกพยายามดันพื้นหลังให้สว่างจนสินค้าเสียรายละเอียด

ถ้ามือถือรุ่นใหม่มีโหมดถ่ายแบบมือ (Pro หรือ Manual) ให้ลองปรับค่า ISO ให้ต่ำที่สุดเท่าที่ยังเห็นภาพชัด แสงน้อยเกินไปแล้วดัน ISO สูงจะทำให้ภาพมีจุดสีรบกวนบนพื้นผิวสีเข้ม ดูเป็นเม็ดทรายแทนที่จะเป็นเนื้อผ้าหรือเนื้อหนังจริง

มุมกล้องที่ทำให้เห็นขอบสินค้า ไม่ใช่เห็นก้อนดำ

มุมถ่ายมีผลไม่แพ้แสง ถ้าถ่ายตรงหน้าสินค้าแบบเต็มหน้ากล้อง ขอบของสินค้าจะกลืนไปกับพื้นหลังถ้าสีใกล้เคียงกัน ให้ลองขยับมาถ่ายมุมเฉียงสามส่วนสี่แทน คือหมุนสินค้าหรือขยับกล้องประมาณสี่สิบห้าองศาจากด้านหน้า

มุมนี้ทำให้เกิดเส้นขอบสว่างบาง ๆ ไล่ไปตามรูปทรงของสินค้า เรียกกันว่าแสงขอบ ช่วยแยกตัวสินค้าออกจากพื้นหลังชัดเจนขึ้นมาก โดยเฉพาะกระเป๋าและรองเท้าที่มีทรงโค้งหลายจุด

สำหรับเสื้อผ้าสีดำ แนะนำให้ไม่วางแบนราบบนโต๊ะ เพราะจะเห็นแค่รูปทรงสี่เหลี่ยมดำทึบ ให้แขวนหรือจับยกมุมให้เกิดรอยยับเล็กน้อย รอยยับพวกนี้คือตัวสร้างเงาธรรมชาติ ทำให้เห็นเนื้อผ้าว่าเป็นผ้ายืด ผ้าฝ้าย หรือผ้าไหมมันวาว ต่างกันชัดเจนกว่าวางแบนเรียบ

ถ่ายอย่างน้อยสามมุมต่อสินค้าหนึ่งชิ้น มุมตรง มุมเฉียงสี่สิบห้าองศา และมุมใกล้เก็บรายละเอียดจุดสำคัญ เช่น หัวซิป กระดุม หรือตะเข็บ ลูกค้าที่ถามว่าหนังแท้ไหมมักไม่ได้อยากฟังคำอธิบาย เขาอยากเห็นรูปใกล้ที่บอกได้ด้วยตาเอง

แต่งรูปเพิ่มรายละเอียดในเงาโดยไม่โกหกสี

หลังถ่ายเสร็จ ค่อยใช้แอปแต่งรูปช่วยดึงรายละเอียดที่ยังซ่อนอยู่ในเงาออกมาอีกนิด แอปฟรีอย่าง Snapseed มีเครื่องมือชื่อ Tune Image ให้ลองปรับสองค่านี้เป็นหลัก

• ค่า Shadows ดันขึ้นเล็กน้อย ประมาณ 10 ถึง 20 หน่วย ช่วยให้เห็นรายละเอียดในส่วนมืดโดยไม่ทำให้สีดำกลายเป็นสีเทา
• ค่า Contrast ลดลงเล็กน้อยถ้าภาพดูจัดเกินไปหลังดันเงาแล้ว เพื่อให้ภาพยังดูเป็นธรรมชาติ ไม่แข็งกระด้าง

ข้อห้ามคือ อย่าดันค่า Brightness หรือ Shadows จนสีของสินค้าจริงเปลี่ยนไป เช่น กระเป๋าดำสนิทกลายเป็นสีเทาอมฟ้าในรูปแต่ง ลูกค้าที่ได้ของจริงแล้วเทียบกับรูปจะรู้สึกว่าโดนหลอก ต่อให้ไม่ได้ตั้งใจก็ตาม วิธีเช็กง่าย ๆ คือแต่งเสร็จแล้ว วางมือถือข้างของจริงแล้วเทียบสีตรง ๆ ถ้าต่างกันชัดเจนให้ลดค่าที่ดันไว้ลงอีกครึ่งหนึ่ง

เก็บขั้นตอนแต่งรูปเป็นสูตรเดียวใช้ซ้ำได้ทุกครั้ง เพราะสินค้าสีเข้มในร้านมักมีหลายชิ้น ถ้าตั้งสูตรไว้แล้วจะประหยัดเวลาไปได้มาก ไม่ต้องมานั่งลองผิดลองถูกใหม่ทุกรอบ

ของจริงจากหน้าร้าน

ลองดูตัวอย่างสมมติของร้านขายกระเป๋าหนังสีดำ ถ่ายสินค้าตัวเดียวกันด้วยสามวิธีที่ต่างกัน แล้วเทียบผลตอบรับจากลูกค้าในหนึ่งสัปดาห์

ตัวเลขในตารางเป็นตัวอย่างสมมติ ไม่ใช่ตัวเลขรับประกัน แต่ประเด็นที่อยากให้เห็นคือ คำถาม "หนังแท้ไหม" ลดลงเมื่อรูปเริ่มบอกรายละเอียดได้เอง และยอดขายขยับขึ้นตามไปด้วย โดยที่ราคาสินค้าและตัวสินค้าไม่ได้เปลี่ยนเลยสักอย่าง สิ่งที่เปลี่ยนมีแค่พื้นหลัง แสง กับจำนวนมุมที่ถ่าย

สังเกตอีกอย่างในตารางคือคำถามซ้ำ ๆ แบบ "หนังแท้ไหม" ที่เคยต้องพิมพ์ตอบทุกวันลดลงไปเกือบเก้าเท่า นั่นแปลว่าเวลาที่เคยเสียไปกับการพิมพ์อธิบายซ้ำ ๆ ถูกประหยัดไปด้วย ไม่ใช่แค่ยอดขายที่ดีขึ้นอย่างเดียว

จุดที่คนพลาดบ่อย

พลาดข้อแรก ใช้พื้นหลังขาวจ้าเพราะคิดว่าดูสะอาดดูโปร พื้นขาวจ้าเหมาะกับของสีอ่อนหรือสีสด แต่กับของดำมันยิ่งทำให้กล้องดันแสงจนของจมเป็นเงา ถ้าอยากได้ความรู้สึกสะอาด ให้ใช้ขาวนวลหรือครีมอ่อนแทนขาวจ้า จะได้ผลใกล้เคียงกันโดยไม่แย่งซีนกับสินค้า

พลาดข้อที่สอง ดันความสว่างในแอปแต่งรูปจนสีเพี้ยนไปจากของจริง เพราะอยากให้เห็นรายละเอียดชัดที่สุด แล้วลืมเช็กกับของจริงก่อนโพสต์ ผลคือลูกค้าได้ของแล้วรู้สึกว่าไม่เหมือนรูป แม้คุณภาพจะไม่ได้ต่างกันเลยก็ตาม กติกาง่าย ๆ คือแต่งเสร็จให้เทียบสีกับของจริงทุกครั้งก่อนโพสต์

พลาดข้อที่สาม ถ่ายตอนกลางคืนแล้วพึ่งแฟลชหน้ากล้องอย่างเดียว แฟลชมือถือให้แสงจ้าตรงจุดเดียว ทำให้เกิดจุดสะท้อนแสงแสบตาบนพื้นผิวมันของหนังหรือผ้าซาติน ส่วนที่เหลือรอบข้างกลับมืดสนิท ถ้าต้องถ่ายตอนกลางคืนจริง ๆ ให้เปิดไฟในบ้านทุกดวงที่มี แล้วเสริมด้วยโคมไฟตั้งโต๊ะเฉียงข้างแทนแฟลช จะได้แสงกระจายทั่วมากกว่า

สรุปสั้น ๆ

คืนนี้เลือกทำอย่างเดียวก่อนก็พอ หยิบสินค้าสีเข้มที่ขายดีที่สุดในร้านหนึ่งชิ้น แล้วหาผ้าหรือกระดาษโทนเทาอ่อนมาปูรอง

ถ่ายข้างหน้าต่างตอนมีแสง แตะโฟกัสตรงตัวสินค้า แล้วลากแถบแสงลงนิดหน่อยก่อนกดถ่าย

ถ่ายสามมุมตามที่บอกไว้ มุมตรง มุมเฉียง และมุมใกล้เก็บรายละเอียด แล้วลองเทียบกับรูปเก่าที่เคยโพสต์

ถ้ารูปใหม่เริ่มเห็นตะเข็บ เห็นลายผ้า เห็นหัวซิปที่ไม่เคยเห็นมาก่อน แปลว่ามาถูกทางแล้ว